کشف ۱۸ مقبره ناشناخته در مصر از دورانی که مردگان با زبان طلایی دفن می‌شدند

باستان‌شناسان در یکی از مهم‌ترین محوطه‌های باستانی ساحل مدیترانه مصر، آرامگاه‌های ناشناخته را کشف کرده‌اند که برخی از آن‌ها حاوی ورقه‌های طلایی کوچکی هستند که حدود دو هزار سال پیش در دهان مردگان قرار داده می‌شد تا بنا بر باورهای آن زمان، بتوانند در جهان پس از مرگ سخن بگویند.

کاوش‌های جدید در محوطه باستانی مارینا العلمین، در حدود ۱۰۰ کیلومتری غرب اسکندریه، به کشف ۱۸ آرامگاه تازه منجر شده است. این آرامگاه‌ها به دوره‌های بطلمیوسی (۳۲۳ تا ۳۰ پیش از میلاد) و رومی (۳۰ پیش از میلاد تا ۳۹۵ میلادی) تعلق دارند؛ دوران‌هایی که مصر به ترتیب زیر فرمان جانشینان اسکندر مقدونی و سپس بخشی از امپراتوری روم بود.

در میان آرامگاه‌های کشف‌شده، ۱۱ مقبره در دل صخره‌ها و در عمقی نزدیک به هشت متر حفر و هفت آرامگاه دیگر با بلوک‌های سنگ آهک روی سطح زمین ساخته شده‌اند. برخی از این مقبره‌ها همچنان با تخته‌سنگ‌های بزرگ مهر و موم شده بودند و از زمان دفن مردگان تاکنون دست‌نخورده باقی مانده بودند.

یکی از مهم‌ترین یافته‌ها، تابوتی گرانیتی به طول حدود ۲٫۵ متر است که اسکلت یک فرد درون آن قرار داشت و اکنون در حال بررسی علمی است. در کنار این تابوت نیز بقایای یک مجسمه ابوالهول گچی به دست آمده است.

به نوشته لایوساینس، جذاب‌ترین یافته کاوش، چندین ورقه طلایی کوچک است که در دهان برخی از متوفیان قرار داده شده بودند. باستان‌شناسان از این اشیا با عنوان زبان طلایی یاد می‌کنند.

براساس باورهای رایج در مصر باستان، روح انسان پس از مرگ باید در برابر اوزیریس، خدای زندگی پس از مرگ، حاضر می‌شد و از خود دفاع می‌کرد. قراردادن زبانی از جنس طلا در دهان متوفی احتمالاً به این منظور انجام می‌شد که فرد بتواند در جهان پس از مرگ سخن بگوید و در دادگاه الهی پاسخگو باشد. طلا نیز به دلیل فسادناپذیری، فلزی مقدس و نمادی از جاودانگی به شمار می‌رفت.

آیین قراردادن زبان طلایی بیشتر در دوره یونانی-رومی مصر دیده می‌شود؛ زمانی که سنت‌های مذهبی مصری با باورهای یونانی در هم آمیخته بودند. باستان‌شناسان تأکید می‌کنند همه آرامگاه‌های تازه کشف‌شده دارای زبان طلایی نیستند و این رسم تنها برای برخی از افراد انجام می‌شد.

محوطه مارینا العلمین همان بندر باستانی لوکاسپیس در ساحل مدیترانه است که از حدود سده دوم پیش از میلاد تا سده چهارم میلادی رونق داشت. این شهر در مسیر تجارت دریایی میان مصر و سایر نقاط مدیترانه قرار گرفته بود و به همین دلیل، آثار کشف‌شده در آن ترکیبی از سنت‌های مصری، یونانی و رومی را نشان می‌دهند.

در میان یافته‌های جدید، علاوه بر عناصر کاملاً مصری مانند درهای نمادین آرامگاه‌ها، نشانه‌هایی از فرهنگ یونانی نیز دیده می‌شود. برای نمونه، تصویری از آفرودیت، الهه عشق در اساطیر یونان، در میان آثار کشف‌شده وجود دارد که نشان می‌دهد باورهای مذهبی و هنری دو تمدن در این منطقه در هم تنیده بوده‌اند.

محوطه مارینا العلمین نخستین بار در سال ۱۹۸۶ شناسایی شد و از آن زمان تاکنون یکی از مهم‌ترین پروژه‌های باستان‌شناسی مصر به شمار می‌رود. با کشف آرامگاه‌های جدید، تعداد مقبره‌های شناسایی‌شده در این محوطه به بیش از ۴۰ مورد رسیده است و پژوهشگران معتقدند بخش بزرگی از گورستان باستانی این شهر همچنان زیر شن‌های ساحل مدیترانه مدفون است.

پژوهش روی بقایای انسانی، اشیای تدفینی و معماری این آرامگاه‌ها همچنان ادامه دارد و انتظار می‌رود بررسی‌های آینده اطلاعات بیشتری درباره جایگاه اجتماعی افراد دفن‌شده، آیین‌های تدفین و زندگی روزمره ساکنان این بندر مهم در حدود دو هزار سال پیش، در اختیار باستان‌شناسان قرار دهد.