مدرسه معمولاً در ذهن ما با کلاس‌های درس منظم، نیمکت‌های ردیف‌شده و قوانین مشخصی گره خورده است؛ فضایی که در آن کودکان باید خودشان را با چارچوب‌های از پیش تعیین‌شده هماهنگ کنند. اما اگر مدرسه به‌جای محدود کردن تخیل بچه‌ها، آن‌ها را به کشف کردن، تجربه کردن و انتخاب کردن دعوت کند، چه اتفاقی می‌افتد؟ مدرسه رِجیو در مادرید اسپانیا، پاسخی متفاوت به این پرسش است؛ ساختمانی که تلاش می‌کند جهان را از زاویه نگاه کودکان ببیند و به آن‌ها اجازه دهد بخشی از مسیر یادگیری و حتی شکل‌گیری فضای روزمره خود باشند.
این مدرسه را آندرس خاکه، معمار اسپانیایی و بنیان‌گذار دفتر معماری Office for Political Innovation، با الهام از رویکرد آموزشی رِجیو امیلیا طراحی کرده است. او پیش از آغاز طراحی، به خواسته‌ها و دیدگاه‌های کودکان و خانواده‌هایشان توجه کرد؛ کسانی که به دنبال محیطی گرم‌تر، صمیمی‌تر و متفاوت از فضای خشک و رسمی مدارس معمول بودند. نتیجه این نگاه، بنایی است که در سال ۲۰۲۲ تکمیل شد و بیشتر از آنکه شبیه یک مدرسه متعارف باشد، به سازه‌ای خیال‌انگیز و برگرفته از نقاشی‌های کودکانه شباهت دارد.
دیوارهای زردرنگ پوشیده از چوب‌پنبه، پنجره‌های گرد و نامتعارف و لوله‌های رنگارنگی که در فضای داخلی دیده می‌شوند، به ساختمان هویتی منحصربه‌فرد بخشیده‌اند. در اینجا حتی تأسیسات و اجزای فنی ساختمان پنهان نشده‌اند؛ بلکه به بخشی از تجربه روزانه کودکان و فرصتی برای شناخت سازوکار جهان اطرافشان تبدیل شده‌اند. باغ سرپوشیده‌ای که در طبقات ساختمان امتداد می‌یابد، کتابخانه‌ای متصل به فضای باز و گوشه‌هایی برای خلوت و مطالعه نیز تنوعی از تجربه‌های فضایی را پیش روی دانش‌آموزان قرار می‌دهند.
اما ویژگی مهم مدرسه رِجیو فقط ظاهر متفاوت آن نیست. در اینجا کودکان می‌توانند درباره نحوه گذراندن زمان آزادشان تصمیم بگیرند و حتی از میان بازی و فعالیت‌های مختلف، کتاب خواندن را انتخاب کنند. این مدرسه نشان می‌دهد معماری آموزشی می‌تواند فراتر از ساختن کلاس و راهرو باشد؛ می‌تواند به کودکان اعتماد کند، کنجکاوی آن‌ها را پرورش دهد و برای تخیلشان جا باز کند. شاید مدرسه‌ای که کودکان در آن واقعاً فرصت کودکی کردن دارند، دقیقاً همین شکلی باشد.
لینک پیشنهادی
