دانشجو: تغییرات جدید سهمیه بنزین و نحوه عرضه سوخت، از ابتدای آبان‌ماه شرایط متفاوتی را برای رانندگان در تعدادی از استان‌های کشور ایجاد کرده است. بر اساس این طرح، استفاده از کارت اضطراری جایگاه‌ها محدود شده و در مقابل، سهمیه سوم بنزین با نرخ هر لیتر ۱۰ هزار تومان به کارت سوخت شخصی خودروها اختصاص یافته است. هدف اصلی این سیاست، مدیریت مصرف بنزین، افزایش نظارت بر سوخت‌گیری و مقابله با قاچاق سوخت عنوان شده است.
کدام استان‌ها مشمول طرح جدید بنزین شدند؟
بر اساس اعلام شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، طرح محدودیت استفاده از کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها در مرحله جدید در ۱۱ استان کشور اجرا شده است.
استان‌های مشمول این طرح عبارت‌اند از:
هرمزگان
آذربایجان شرقی
آذربایجان غربی
خراسان رضوی
خراسان شمالی
خراسان جنوبی
اردبیل
یزد
کردستان
کرمان
سیستان و بلوچستان
در این استان‌ها، هم‌زمان با محدود شدن کارت‌های آزاد جایگاه‌ها، ۵۰ لیتر بنزین با نرخ سوم، یعنی هر لیتر ۱۰ هزار تومان، به کارت سوخت شخصی خودروها اختصاص داده می‌شود.
البته محدودیت کارت‌های جایگاه به معنای حذف کامل آنها نیست و استفاده از کارت اضطراری در برخی شرایط و جایگاه‌های منتخب همچنان پیش‌بینی شده است.
سهمیه بنزین ۱۰ هزار تومانی چقدر است؟
با اجرای طرح جدید، ساختار سهمیه سوخت خودروهای مشمول به سه بخش تقسیم می‌شود:
سهمیه اول: ۶۰ لیتر بنزین با نرخ هر لیتر ۱۵۰۰ تومان
سهمیه دوم: ۵۰ لیتر بنزین با نرخ هر لیتر ۳۰۰۰ تومان
سهمیه سوم: ۵۰ لیتر بنزین با نرخ هر لیتر ۱۰ هزار تومان
به این ترتیب، خودروهای مشمول در مجموع امکان دریافت ۱۶۰ لیتر بنزین در قالب سه نرخ متفاوت را دارند.
این تغییر به معنای افزایش سهمیه بنزین ارزان‌قیمت نیست، بلکه ۵۰ لیتر سهمیه با نرخ سوم به سبد سوخت خودروها اضافه شده تا بخشی از نیاز رانندگان پس از پایان سهمیه‌های قبلی تأمین شود.
رصد سوخت‌گیری خودروها با کارت سوخت شخصی
یکی دیگر از اهداف اجرای این برنامه، افزایش نظارت بر میزان و دفعات سوخت‌گیری خودروهاست. در همین راستا، رضا سپهبوند، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس، از برنامه شناسنامه‌دار شدن کارت‌های سوخت و راه‌اندازی سامانه‌ای برای رصد میزان سوخت‌گیری خودروها بر اساس کد ملی یا کارت بانکی خبر داده است.
به گفته وی، خودرویی در تهران شناسایی شده که طی یک ماه بیش از ۳۵۰ بار سوخت‌گیری کرده است. چنین مواردی ضرورت نظارت دقیق‌تر بر مصرف سوخت و شناسایی تخلفات احتمالی را برجسته می‌کند.
از سوی دیگر، محدودیت کارت‌های اضطراری نگرانی‌هایی درباره سوخت‌گیری مسافران و خودروهای عبوری ایجاد کرده است. شرکت ملی پخش اعلام کرده در جایگاه‌های منتخب و مسیرهای پرتردد، کارت اضطراری برای شرایط ضروری در دسترس خواهد بود تا رانندگان در سفرهای بین‌شهری با مشکل مواجه نشوند.
بر اساس اعلام کرامت ویس‌کرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، میانگین مصرف بنزین کشور تا پایان مهرماه ۱۴۰۵ روزانه ۱۳۳ میلیون لیتر بوده است. همچنین مصرف بنزین در ۱۰ روز نخست آبان نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱.۲ درصد کاهش داشته است.
محدودیت کارت آزاد؛ آزمون تازه سیاست بنزینی دولت
تغییر سهمیه بنزین و محدودیت کارت‌های آزاد جایگاه‌ها، گام تازه دولت برای کنترل مصرف و مقابله با قاچاق سوخت است. با این حال، موفقیت این سیاست تنها به محدود کردن کارت‌های اضطراری وابسته نیست و دسترسی آسان مردم به سوخت، به‌ویژه در جاده‌ها و سفرهای بین‌استانی، باید تضمین شود. در نهایت، میزان کاهش مصرف و جلوگیری از قاچاق سوخت مشخص خواهد کرد که این تغییر تا چه اندازه در تحقق اهداف خود موفق بوده است.
