به گزارش خبرآنلاین روزنامه خراسان نوشت: نمونه بارز این واقعیت، بحران خودساخته اخیر در پاکستان پس از بسته شدن موقت گذرگاه‌های مرزی «گبد-ریمدان» و «تفتان» بود. این تصمیم که توقف واردات گاز مایع (LPG) از ایران –به عنوان یکی از تامین کنندگان اصلی گاز مایع پاکستان– را به دنبال داشت، بهای این سوخت حیاتی را در این کشور به حدود دوبرابر (و در برخی مناطق بیشتر) رساند و صدها کامیون حامل محصولات فسادپذیر صادراتی اسلام‌آباد را نیز در مرز زمینگیر ساخت؛ فشاری سنگین که دولت پاکستان را ناچار کرد پس از تنها یک هفته، گذرگاه‌های مرزی را بازگشایی کند.
در سوی دیگر، هشدار صریح «علی فالح الزیدی» نخست‌وزیر عراق مبنی بر اینکه بستن مرزهای عراق و ایران به معنای «خودتحریمی اقتصادی» است، گواهی دیگر بر این حقیقت بود.
این تحولات نشان می دهد ایران در حوزه‌های گوناگون از جمله انرژی و کالاهای اساسی، یکی از شرکای کلیدی برای همسایگان به شمار می‌رود. این شبکه تنیده از صادرات انرژی و مواد، کانونی از وابستگی متقابل ایجاد کرده که هرگونه تلاش برای قطع شریان‌های زمینی را با موانع جدی مواجه می‌سازد. به این ترتیب تصمیمی که برای چند روز یا چند ماه فشار سیاسی اتخاذ شده، می‌تواند به از دست رفتن چندساله بازار منجر شود.
هزینه واقعی علاوه بر فروش متوقف شده شامل اعتبار و شبکه توزیعی است که بازسازی آنها زمان می‌برد. زیان دیگر، افزایش وابستگی به شرکای باقی‌مانده است. هر مسیر تجاری که بسته شود، ارزش مسیرهای باز بیشتر می‌شود. واسطه‌ها و دولت‌هایی که هنوز با ایران کار می‌کنند، قدرت چانه‌زنی بالاتری پیدا می‌کنند و ممکن است هزینه خدمات، تخفیف خرید یا امتیازات بیشتری مطالبه کنند.
بنابراین کاهش شمار همکاران الزاماً استقلال اقتصادی را تقویت نمی‌کند؛ گاهی وابستگی را متمرکزتر می‌سازد. تنوع شریک، خود نوعی قدرت است. کشوری که چند بازار، چند گذرگاه و چند کانال پرداخت دارد، در برابر فشار مقاوم‌تر از کشوری است که ناچار است، بخش بزرگی از تجارتش را از یک مسیر عبور دهد.
با این حال همسایگان نیز از قطع همکاری زیان می‌بینند. بازار ایران برای تولیدکننده، صادرکننده و شرکت خدماتی خارجی، منبع درآمد است. حذف این بازار، ظرفیت فروش را کاهش می‌دهد و در برخی فعالیت‌ها می‌تواند به افت اشتغال منجر شود.
۱۷۳۰۲
