در پاریس اواخر قرن نوزدهم، کافه‌ها فقط محلی برای نوشیدن قهوه و معاشرت نبودند؛ بعضی از آن‌ها با طراحی‌های غیرمعمول، به جاذبه‌هایی برای سرگرمی و تجربه‌های متفاوت تبدیل می‌شدند. یکی از عجیب‌ترین نمونه‌ها، «کاباره لَنفِر» (Cabaret de l’Enfer) یا همان کافه جهنم بود؛ مکانی در محله مونمارتر که از همان نمای بیرونی، حال‌وهوایی متفاوت و وهم‌آلود داشت.
این کاباره در نوامبر ۱۸۹۲ به ابتکار آنتونن الکساندر افتتاح شد و خیلی زود به‌واسطه تم خاص خود شناخته شد. ایده اصلی طراحی، ساخت فضایی با الهام از جهنم بود؛ مفهومی که هم در نمای بیرونی و هم در دکوراسیون داخلی بنا دیده می‌شد.
در چنین فضایی، ورود به کافه صرفاً آغاز یک دورهمی معمولی نبود، بلکه بخشی از تجربه نمایشی مکان به شمار می‌رفت. استفاده از نمادهای جهنمی و فضاسازی اغراق‌شده، مرز میان معماری، دکوراسیون و سرگرمی را کمرنگ می‌کرد؛ رویکردی که با روحیه تجربه‌گرایانه زندگی شبانه مونمارتر در آن دوران همخوانی داشت.
ماجرای این مکان زمانی جالب‌تر می‌شود که بدانیم کاباره جهنم، همتایی با نام «کاباره سیِل» (Cabaret du Ciel) یا کافه بهشت داشت. هر دو مجموعه در شماره ۵۵ بلوار دو کلیشی قرار گرفته بودند و آنتونن الکساندر خالق، مدیر و میزبان آن‌ها بود.
در یک سوی این تجربه، جهنم با فضای وهم‌آلود و نمادهای تاریک قرار داشت و در سوی دیگر، بهشت با روایتی متفاوت از جهان ماورایی. این تقابل موضوعی، ایده‌ای خلاقانه برای جذب مخاطبانی بود که به‌دنبال تجربه‌ای فراتر از کافه‌نشینی متداول می‌گشتند.
کاباره دِ لَنفِر نمونه‌ای جالب از قدرت طراحی فضا در شکل‌دادن به هویت یک مکان است. در اینجا، دکوراسیون صرفاً پس‌زمینه فعالیت‌ها نبود؛ خود به بخشی از جاذبه اصلی تبدیل شده بود. ایده‌ای که امروز نیز در طراحی رستوران‌ها، کافه‌های موضوعی و فضاهای سرگرمی دیده می‌شود: خلق محیطی که مخاطب را از لحظه ورود، وارد دنیایی متفاوت کند.
این کاباره سرانجام در سال ۱۹۵۰ تخریب شد، اما داستان آن همچنان یادآور دوره‌ای است که خلاقیت در طراحی فضا می‌توانست یک کافه را به یکی از متفاوت‌ترین جاذبه‌های شهری تبدیل کند.
لینک پیشنهادی
