به گزارش خبرنگار مهر، برنج دومین محصول پرمصرف کشور پس از گندم است. دو سوم برنج مورد نیاز در داخل تولید و یک‌سوم آن از طریق واردات تامین می‌شود. در برنامه هفتم پیشرفت، برنج یکی از ۵ قلم کالای اساسی است که باید در کنار شکر، گوشت و… به خودکفایی برسد.
بازار برنج تقریبا از سال ۱۴۰۱ تا به امروز بازار پرتلاطمی را پشت‌سر گذاشته است؛ در مقطعی کمبود برنج خارجی قیمت محصول ایرانی را به شکل نامتعارف افزایش داده و در بازه زمانی دیگر واردات بی‌رویه، منجر به افت فروش برنج داخلی شده است. شرایط فعلی که کشور درگیر مسائل پرتنش خارجی است و قدرت خرید مردم نیز بسیار کاهش یافته است، ثبات نرخ کالاهای اساسی در بازار از اهمیت بسزایی برای تامین امنیت غذایی و امنیت ملی برخوردار است.
احمد جابریان، رئیس هیئت‌مدیره کانون برنج ایران با اشاره به اینکه سال ۱۴۰۵ با آرامش آغاز شد اما در هفته‌های اخیر شاهد افزایش قیمت قابل توجهی در بازار برنج بودیم به خبرنگار مهر، گفت: این افزایش قیمت صرفاً ناشی از تورم یا نرخ ارز نیست، بلکه عوامل ساختاری در مدیریت عرضه و تقاضا نقش کلیدی دارند.
وی با اشاره به اهمیت توازن میان عرضه و تقاضا در مدیریت بازار، اظهار کرد: وقتی تقاضای بسیار بزرگی به‌صورت ناگهانی و بدون برنامه‌ریزی وارد بازار می‌شود، معمولا دچار شوک قیمتی می‌شویم. در این میان، معمولاً واسطه‌ها از این تلاطم سود می‌برند، در حالی که کشاورز نیز لزوماً از این افزایش قیمت بهره‌مند نمی‌شود.
این مسئول صنفی در توضیح بیشتر عنوان کرد: گاهی یک سازمان بزرگ برای تأمین نیاز کارکنان خود، به دنبال خرید حجم زیادی از کالا، مثلاً ۱۰۰۰ تن است. اگر این خرید از طریق بازار خرده‌فروشی و بدون هماهنگی انجام شود، همین حجم مشخص می‌تواند کل بازار را متشنج کند. در واقع، ورود بی‌رویه تقاضای بزرگ به بازار سنتی، نرخ را به‌شدت بالا می‌برد، در حالی که اگر این خرید از طریق یک شبکه شکل‌یافته انجام شود، مانع ایجاد شوک به بازار خواهد شد.
راهکار چیست؟
رئیس کانون برنج ایران در ادامه، یکی از موثرترین مدل‌های جایگزین برای ساماندهی بازار را خرید مستقیم از شبکه تولیدکننده تحت نظارت یک تشکل عنوان کرد و گفت: ما آمادگی داریم ارتباط مستقیم میان خریداران بزرگ (مانند سازمان‌ها، شهرداری‌ها و بانک‌ها) را با کارخانه‌ها و تولیدکنندگان بدون واسطه و ایجاد هرگونه تنش غیرضروری در بازار ایجاد کنیم.
وی اظهار کرد: با این روش، سوداگری که باعث افزایش نامتعارف قیمت‌ها می‌شود از چرخه حذف شده و کالا با قیمت مناسب و کیفیت مورد تایید و بدون اختلاط به دست مصرف‌کننده می‌رسد.
عرضه برنج‌های ایرانی که ایرانی نیستند
جابریان با تأکید بر اهمیت شفافیت در بازار کالاهای اساسی، گفت: بسیاری از محصولات در بازار بعضا با برچسب ۱۰۰ درصد ایرانی عرضه می‌شوند، اما در واقعیت، ترکیبی از واریته‌های مختلف ایرانی و یا حتی خارجی هستند که این موضوع حق مصرف‌کننده را ضایع می‌کند. کانون در نظر دارد ضمن انجام ارزیابی‌های منجسم و ساماندهی به شبکه توزیع، مقدماتی را فراهم آورد تا مصرف‌کننده با اطمینان خاطر برای محصول ایرانی هزینه کند.
این مسئول صنفی با تاکید بر حفظ ثبات بازار، تصریح کرد: طبق برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته در نظر است طی روزهای آتی نامه‌ای به سازمان‌های بزرگ مصرف‌کننده ارسال و از آن‌ها درخواست شود برای جلوگیری از تنش و بهمریختگی بازار، محصول خود را از طریق یک تشکل معتبر پیگیری کنند تا تقاضای هیجانی و کاذب در بازار برنج ایجاد نشود و در ادامه این موضوع باعث افزایش قیمت‌ها نشده و ثبات بازار در شرایط فعلی حفظ شود.
فاطمه امیر احمدی
