خرید طلا برای خیلی از ما یعنی کنار گذاشتن بخشی از درآمد امروز برای روزی که به آن نیاز داریم. این پسانداز میتواند سکه و طلای آبشده باشد یا به شکل واحدهای صندوق طلا و داراییهایی مانند تتر گلد نگهداری شود. انتخاب درست میان این گزینهها اهمیت دارد، چون علاوه بر تغییرات قیمت طلا، هزینه معامله و شرایط نگهداری و فروش نیز بر نتیجه سرمایهگذاریمان اثر میگذارند.
برای انتخاب بهترین روش سرمایهگذاری در طلا، باید بودجه، میزان آشنایی با بازار و مدتزمان سرمایهگذاری خود را در نظر بگیرید. روشی که برای فردی آشنا با بورس یا ارزهای دیجیتال مناسب است، ممکن است برای کسی که تازه شروع کرده، پیچیدگیهای بیشتری داشته باشد. در این مقاله، بهترین روشهای خرید طلا برای سرمایهگذاری در سال ۱۴۰۵ را مقایسه میکنیم و توضیح میدهیم هرکدام برای چه شرایطی مناسبترند و پیش از خرید باید چه نکاتی را بررسی کنید.
معرفی انواع روشهای سرمایهگذاری در طلا در سال ۱۴۰۵
برای انتخاب بهترین روش سرمایهگذاری در طلا، ابتدا نحوه خرید و فروش، هزینهها و محدودیتهای هر گزینه را بررسی میکنیم.
خرید طلای آبشده
طلای آبشده از ذوب طلاهای شکسته، قدیمی و قطعات باقیمانده از ساخت زیورآلات به دست میآید. مزیت اصلی آن برای سرمایهگذاری این است که هزینه طراحی و ساخت زیورآلات را نمیپردازید. البته نداشتن اجرت ساخت به معنی خرید بدون هزینه جانبی نیست و باید سود یا کارمزد فروشنده و اختلاف قیمت خرید و فروش را هم در نظر بگیرید.
نکته مهم در خرید طلای آبشده، اطمینان از عیار یا میزان خلوص طلا است. عیار این طلا با آزمایشی به نام «ریگیری» مشخص میشود و کد شناسایی آزمایش، که به آن «انگ» میگویند، روی قطعه حک میشود. با استعلام این کد میتوان اطلاعات آزمایش را بررسی کرد، اما معتبر بودن کد بهتنهایی اصالت قطعهای را که میخرید ثابت نمیکند.
به همین دلیل، خرید از فروشنده دارای مجوز و دریافت فاکتوری که وزن، عیار و مشخصات معامله در آن درج شده باشد، اهمیت دارد. اگر تجربهای در این بازار ندارید، صرفاً به عبارت «بدون اجرت» تکیه نکنید و پیش از پرداخت، از قابلبررسی بودن مشخصات طلا مطمئن شوید.
خرید طلای دستدوم
طلای دستدوم همان زیورآلاتی است که قبلاً استفاده شده و دوباره برای فروش عرضه میشود. نداشتن اجرت ساخت باعث شده این گزینه برای افرادی که قصد خرید طلا برای سرمایهگذاری دارند، جذاب باشد. البته طلای دستدوم با طلای نو و کماجرت تفاوت دارد. طلای کماجرت تازه ساخته شده و هزینه ساخت آن در مقایسه با زیورآلات پرکار کمتر است.
در بررسی قیمت این محصولات، وزن و عیار طلا اهمیت دارد. اگر قطعه دارای سنگ یا نگین باشد، باید مشخص شود چه مقدار از مبلغ خرید را بابت طلا میپردازید و فروشنده هنگام بازخرید، سنگ و نگین را چگونه قیمتگذاری میکند. ممکن است بخشی از هزینهای که برای ظاهر قطعه پرداخت کردهاید، هنگام فروش به شما برنگردد.
خرید شمش طلا
شمش طلا معمولاً خلوص بیشتری از زیورآلات ۱۸ عیار دارد و در وزنهای مختلف، از یکگرمی تا قطعات بزرگ، فروخته میشود. برای شناخت عیار آن، به عدد روی شمش توجه کنید. مثلاً ۹۹۹٫۹ یعنی ۹۹٫۹۹ درصد آن طلای خالص (۲۴ عیار) است. البته این عدد بهتنهایی اصالت شمش را ثابت نمیکند. اعتبار فروشنده و فاکتوری که وزن، عیار و نام تولیدکننده در آن ثبت شده باشد، هنگام خرید اهمیت دارد.
قیمت تمامشده شمش علاوه بر ارزش طلا، هزینه تولید و سود فروشنده را هم شامل میشود. این هزینههای اضافه معمولاً بهازای هر گرم در شمشهای کوچک بیشتر است. برای همین، یک شمش دهگرمی ممکن است از دو شمش پنجگرمی با همان عیار ارزانتر تمام شود. اما داشتن دو قطعه کوچک این مزیت را دارد که اگر به بخشی از پولتان نیاز پیدا کردید، فقط یکی را بفروشید.
هنگام انتخاب طلای ۱۸ عیار یا ۲۴ عیار باید در نظر داشته باشید که عیار بالاتر به تنهایی به معنای سود بیشتر نیست.
خرید سکه
هنگام انتخاب بهترین روش سرمایهگذاری در طلا میتوانید به خرید سکه هم فکر کنید. تمامسکه، نیمسکه، ربعسکه و سکه گرمی از گزینههای رایج سرمایهگذاری در بازار طلای ایران هستند. سکههای رایج بانک مرکزی، شامل تمامسکه، نیمسکه، ربعسکه و سکه گرمی، عیار ۹۰۰ در هزار یا ۲۱٫۶ عیار دارند. یعنی ۹۰ درصد وزن آنها طلاست. تمامسکه امامی و بهار آزادی طرح قدیم هرکدام حدود ۸٫۱۳ گرم، نیمسکه ۴٫۰۷ گرم، ربعسکه ۲٫۰۳ گرم و سکه گرمی ۱٫۰۱ گرم وزن دارند.
یکی از نکات مهمی که پیش از خرید سکه باید بدانید، حباب سکه است. اما منظور از حباب چیست؟
گاهی مبلغی که برای خرید سکه میپردازید، بیشتر از ارزش طلای داخل آن است. به این اختلاف قیمت، حباب میگویند. مثلاً فرض کنید طلای موجود در یک سکه ۸۰ میلیون تومان ارزش دارد، اما همان سکه در بازار ۱۰۰ میلیون تومان فروخته میشود. در این حالت، سکه ۲۰ میلیون تومان حباب دارد. هنگام خرید، باید بدانید چه مقدار از پولتان را بابت این حباب میپردازید. هنگام فروش هم تغییر حباب روی سود و زیانتان اثر میگذارد. اگر حباب نسبت به زمان خرید کاهش پیدا کند، ممکن است سودتان کمتر شود یا حتی ضرر کنید، بدون اینکه قیمت خود طلا افت کرده باشد.
اگر بودجهتان به خرید سکه بانکی نمیرسد، میتوانید سراغ پلاکهای طلای کموزن بروید که در بازار به «سکه پارسیان» معروفاند. پارسیان در واقع یک قطعه طلای معمولاً ۱۸ عیار است که شرکتهای خصوصی تولید میکنند و با سکه بانک مرکزی فرق دارد.
این قطعات در وزنهای کم هم فروخته میشوند. مثلاً پارسیان ۱۰۰ سوتی، یکدهم گرم و پارسیان ۵۰۰ سوتی، نیم گرم وزن دارد. پس «سوت» واحد وزن است و هر هزار سوت برابر با یک گرم است. برای خرید هر نوع سکه یا پلاک طلا، به فروشنده دارای پروانه کسب مرتبط مراجعه کنید و فاکتور شامل مشخصات فروشنده و محصول بگیرید. بستهبندی و هولوگرام بهتنهایی اصالت طلا را ثابت نمیکنند و نمونههای تقلبی هم میتوانند ظاهر مشابهی داشته باشند.
خرید طلای زینتی
با خرید النگو، زنجیر یا انگشتر، پساندازی دارید که میتوانید از آن استفاده هم بکنید. البته هنگام خرید طلای نو، بابت طراحی و ساخت آن هم پول میپردازید که به آن «اجرت ساخت» میگویند. این مبلغ، همراه با سود فروشنده و مالیات، موقع فروش به شما برنمیگردد و طلافروش معمولاً وزن طلایتان را تنها با نرخ خرید روز حساب میکند. به همین دلیل، ممکن است قیمت طلا رشد کرده باشد، اما هنوز نتوانید آن را بدون ضرر بفروشید.
اگر هدف اصلی شما خرید طلا برای سرمایهگذاری است، بین مدلهایی که میپسندید، اجرت را هم مقایسه کنید. دو قطعه با وزن و عیار یکسان ممکن است فقط بهخاطر تفاوت هزینه ساخت، قیمت متفاوتی داشته باشند. اگر مدل نگیندار انتخاب میکنید، وزن و قیمت نگین را جدا بپرسید تا بدانید چه مقدار از پولتان بابت خود طلاست.
البته این نکته را هم در نظر بگیرید که بررسی بهترین زمان خرید طلا هم اهمیت دارد، چون قیمتی که در آن خرید میکنید بر هزینه تمامشده سرمایهگذاریتان اثر میگذارد.
سرمایهگذاری در صندوقهای طلا
با خرید واحدهای صندوق طلا، میتوانید با مبلغی کمتر از قیمت یک سکه وارد بازار طلا شوید. هر «واحد» سهم کوچکی از داراییهای صندوق است. این صندوقها بیشتر سرمایه خود را در اوراقی قرار میدهند که پشتوانه آنها سکه و شمش طلاست. بنابراین نیازی ندارید خودتان طلا را تحویل بگیرید یا جایی برای نگهداری آن پیدا کنید. برای شروع، باید ثبتنام و احراز هویت سجام را انجام دهید، کد بورسی بگیرید و در یک کارگزاری حساب باز کنید. سپس به راحتی میتوانید نام صندوق را در سامانه معاملاتی کارگزاری جستوجو کنید و سفارش خرید بدهید.
پیش از خرید، قیمت هر واحد را با ارزش خالص دارایی آن یا NAV مقایسه کنید. این عدد نشان میدهد پشت هر واحد صندوق، چه مقدار دارایی پس از کسر بدهیها وجود دارد. مثلاً اگر NAV هر واحد ۱۰ هزار تومان باشد و آن را ۱۱ هزار تومان بخرید، ۱۰ درصد بیشتر از ارزش دارایی آن پول دادهاید.
این اختلاف همان حباب صندوق است و کاهش آن میتواند به شما ضرر بزند. خرید و فروش واحدها هم کارمزد دارد و فقط در ساعتهای معاملاتی صندوق انجام میشود. صندوق طلا سود تضمینی ندارد و با افت بازار طلا، ارزش سرمایه شما هم ممکن است کاهش پیدا کند.
خرید طلا از پلتفرمهای آنلاین
در پلتفرمهای آنلاین میتوانید بهاندازه بودجهتان طلا بخرید، حتی اگر پولتان به یک گرم نرسد. بعد از ثبتنام و احراز هویت، مبلغ یا وزن موردنظرتان را انتخاب میکنید و طلای خریداریشده به موجودی حسابتان اضافه میشود. این روش برای کسی که میخواهد هر ماه مبلغی را به طلا تبدیل کند، مناسب است؛ چراکه خرید تدریجی را آسانتر میکند.
شما نگهداری طلا را به پلتفرم میسپارید و هر وقت قصد فروش داشته باشید، طبق شرایط همان سامانه اقدام میکنید. البته معمولا امکان تحویل فیزیکی هم وجود دارد، اما حداقل وزن قابلتحویل، هزینه و محل دریافت را باید از قبل بررسی کنید.
قبل از خرید، اعتبار مجوز پلتفرم و شرایط نگهداری و تحویل طلا را بررسی کنید. حتی اگر طلا در بانک نگهداری شود، بانک معاملات شما را تضمین نمیکند و مسئولیت تحویل همچنان با پلتفرم است. علاوه بر کارمزد، به اختلاف قیمت خریدوفروش هم توجه کنید تا هزینه واقعی معامله مشخص شود.
برخی از پلتفرمهای آنلاین طلا امکان خرید قسطی را فراهم میکنند. برای انتخاب بهترین سایت خرید قسطی طلا، باید مجموع مبلغ بازپرداخت، کارمزدها و زمان تحویل طلا را در پلفترمهای مختلف مقایسه کنید.
خرید تتر گلد
در بازار ارزهای دیجیتال هم میتوانید داراییهایی بخرید که پشتوانه آنها طلاست. یکی از این گزینهها تتر گلد (XAUT) است که طبق اعلام شرکت تتر، هر واحد از آن پشتوانهای معادل یک اونس تروا، یعنی حدود ۳۱٫۱ گرم طلای خالص دارد. این طلا در خزانههای سوئیس نگهداری میشود و شما توکنی را در اختیار دارید که نماینده یا سند مالکیت شما بر آن طلاست.
برای آشنایی بیشتر با واحد اونس و تبدیل آن به گرم، پیشنهاد میکنیم مقاله هر اونس طلا چند گرم است را مطالعه کنید.
یکی از مزایای خرید آن، این است که لازم نیست یک واحد کامل بخرید، چون صرافیهایی که از معامله این ارز پشتیبانی میکنند، امکان خرید مقدارهای کوچک را هم فراهم کردهاند. معاملات تتر گلد شبانهروزی است و قیمت آن همراه با بازار جهانی طلا بالا و پایین میرود.
برای خریدوفروش تتر گلد، کارمزد صرافی و برای انتقال آن به کیف پول، هزینه انتقال میپردازید. همچنین باید نحوه استفاده و محافظت از کیف پول را بلد باشید، چون سرقت اطلاعات دسترسی میتواند به از دست رفتن داراییتان منجر شود.
در صورت نگهداری این ارز در صرافی، شما باید ریسکهای آن را بپذیرید و به صرافی برای حفاظت از سرمایه خودتان اعتماد میکنید.
خرید گواهی سپرده طلا در بورس کالا
با خرید گواهی سپرده، طلا به نام شماست، اما در خزانهای مورد تأیید بورس کالا نگهداری میشود. مثلاً هر گواهی سپرده شمش طلا معادل ۰٫۱ گرم یا ۱۰۰ سوت طلا با عیار معاملاتی ۹۹۵ است. یعنی با خرید ۱۰ گواهی، صاحب یک گرم طلا میشوید، بدون اینکه لازم باشد یک شمش کامل بخرید و آن را در خانه نگه دارید.
تفاوتش با صندوق طلا هم در همین مالکیت است. در صندوق، سهمی از مجموعه داراییهای صندوق را میخرید، اما گواهی سپرده نشان میدهد مقدار مشخصی از طلای موجود در خزانه متعلق به شماست.
برای خرید گواهی شمش، پس از ثبتنام و احراز هویت سجام، باید از طریق کارگزاری کد بازار مالی بورس کالا بگیرید. علاوه بر کارمزد معامله، بابت نگهداری طلا در خزانه هم هزینه انبارداری میپردازید. هر زمان قصد فروش داشتید، میتوانید در ساعتهای معاملاتی سفارش فروش گواهیهایتان را ثبت کنید.
دریافت خود شمش هم امکانپذیر است، ولی با خرید چند گرم نمیتوان درخواست تحویل داد. طبق شرایط فعلی، برای ثبت درخواست تحویل یک شمش کامل باید حداقل ۱۱ هزار گواهی داشته باشید. پس از مشخصشدن وزن و عیار شمش تحویلی، گواهیهای اضافه به دارایی قابلمعامله شما برمیگردد.
بهترین روش سرمایهگذاری در طلا کدام است؟
برای انتخاب، مشخص کنید چه چیزی برایتان اولویت دارد: هزینه کمتر، خرید با مبالغ کوچک، استفاده از زیورآلات یا نداشتن دغدغه نگهداری طلا. جدول زیر تفاوت روشها را از همین زاویه نشان میدهد.
| روش سرمایهگذاری | چرا این روش را انتخاب کنیم؟ | پیش از خرید به چه نکتهای توجه کنیم؟ |
|---|---|---|
| طلای آبشده | خرید طلای فیزیکی بدون پرداخت اجرت ساخت زیورآلات | اطمینان از عیار و اصالت، سود فروشنده و اختلاف قیمت خریدوفروش |
| طلای دستدوم | استفاده از زیورآلات با هزینه ساخت کمتر از طلای نو | بررسی عیار و سلامت قطعه و استعلام مقررات فروش از اتحادیه |
| شمش طلا | نگهداری طلای فیزیکی با خلوص بالا و امکان انتخاب وزن | هزینه اضافه هر گرم معمولاً در شمشهای کوچک بیشتر است |
| سکه بانکی | خرید طلایی که در بازار سکه شناختهشده است و خریدار دارد | حباب سکه هنگام خرید و فروش |
| پلاکهای پارسیان | خرید طلای فیزیکی در وزنهای کم، برای پسانداز یا هدیه | اصالت برند و خریداری از فروشگاه معتبر |
| طلای زینتی | استفاده از طلا در کنار پسانداز | اجرت و هزینههای جانبی خرید هنگام فروش برنمیگردند |
| صندوق طلا | سرمایهگذاری از طریق بورس، بدون نگهداری طلا در خانه | اختلاف قیمت با ارزش داراییهای صندوق، حجم معاملات و ساعت خریدوفروش |
| پلتفرمهای آنلاین طلا | خرید تدریجی و حتی کمتر از یک گرم با پرداخت ریالی و حتی قسطی | اعتبار پلتفرم، اختلاف قیمت خریدوفروش، کارمزد و شرایط برداشت پول یا تحویل طلا |
| تتر گلد | معامله شبانهروزی طلای دیجیتال و انتقال به کیف پول | دقت در نحوه نگهداری توکن طلا در کیف پول و حفظ امنیت دارایی |
| گواهی سپرده شمش طلا | خرید مقدار مشخصی طلا که در خزانه مورد تأیید بورس کالا نگهداری میشود | هزینه انبارداری دارد و تحویل فیزیکی مستلزم داشتن گواهی کافی برای دریافت یک شمش کامل است. |
سؤالات متداول
جمعبندی
موقع خرید طلا، به روزی که میخواهید آن را بفروشید هم فکر کنید. اجرت، حباب و اختلاف قیمت خریدوفروش میتوانند باعث شوند حتی با رشد قیمت طلا، سود چندانی نصیبتان نشود. برای انتخاب بهترین روش سرمایهگذاری در طلا، هزینهها را در کنار بودجه، شرایط نگهداری و امکان فروش بررسی کنید.
اگر میخواهید طلا را تحویل بگیرید، اطمینان از اصالت و داشتن جایی امن برای نگهداری آن اهمیت دارد. اگر صندوق، پلتفرم آنلاین یا طلای دیجیتال را انتخاب میکنید، باید بدانید داراییتان کجا نگهداری میشود و برای فروش و دریافت پول چه شرایطی دارید. با روشی شروع کنید که سازوکارش را میفهمید و به خاطر داشته باشید که هیچکدام سود تضمینی ندارند.
