فرارو: سالهاست برخی رانندگان برای افزایش عمر لاستیک و بهتر شدن عملکرد خودرو، سراغ پر کردن لاستیکها با نیتروژن میروند؛ اما این روش در کنار مزایایی که برای آن مطرح میشود، معایبی هم دارد.
شاید اطلاعات زیادی درباره نیتروژن نداشته باشید. این گاز بیبو، بیرنگ و غیرقابلاشتعال است و همهجا یافت میشود؛ بهطوریکه بخش عمدهای از هوایی را که همین حالا هنگام خواندن این متن تنفس میکنید، تشکیل میدهد. اما آیا میدانستید که میتوان از آن برای باد کردن لاستیکهای خودرو استفاده کرد؟
به گزارش اسلشگیر (Slash Gear)، کار سادهای است: بهجای استفاده از دستگاه بادِ پمپبنزین محل خود، میتوانید به یک مرکز خدمات خودرو یا حتی فروشگاههای زنجیرهای بزرگی مانند «کاستکو» (Costco) بروید و از ایستگاههای بادِ سلفسرویس آنها استفاده کنید. برای اولین باری که از نیتروژن استفاده میکنید، باید تمام هوای داخل لاستیک کاملاً تخلیه شود، اما پس از آن میتوانید از مزایای آن بهرهمند شوید.
اگر با موضوع باد کردن لاستیک با نیتروژن آشنا نیستید، شاید برایتان سوال باشد که این مزایا چیست و آیا ارزش هزینه کردن را دارد یا خیر. یا شاید از درس علوم دوران دبیرستان به خاطر داشته باشید که هوای خشک نیز عمدتاً از نیتروژن تشکیل شده است؛ دقیقتر بگوییم، حدود ۷۸ درصد آن نیتروژن است. تفاوت در اینجاست که نیتروژن خالص فاقد برخی ناخالصیهای موجود در هوای فشرده معمولی است.
لاستیکهای پرشده با نیتروژن، باد خود را دیرتر از دست میدهند و فشار باد آنها ثبات بیشتری دارد. با این حال، مطالعهای که توسط نشریه «کانسومر ریپورتس» (Consumer Reports) انجام شده، نشان میدهد که کاهش افت فشار هنگام استفاده از نیتروژن ناچیز است و برای یک مصرفکننده عادی، مزایای آن ممکن است بر معایبش برتری نداشته باشد.
در اینجا به سه مورد از معایب استفاده از نیتروژن در لاستیکها اشاره میکنیم که ممکن است شما را متقاعد کند همچنان از همان هوای معمولی استفاده کنید.
تنظیم باد لاستیکهای خودرو با هوای فشرده معمولی کار نسبتاً سادهای است. بسیاری از پمپبنزینها دستگاههای باد لاستیک دارند. اگرچه معمولاً باید چند دلار هزینه کنید، اما برخی جایگاهها این خدمات را رایگان ارائه میدهند؛ حتی میتوانید با استفاده از وبسایتهایی مانند FreeAirPump، فهرستی از جایگاههای نزدیک خود را که توسط کاربران گردآوری شده است، پیدا کنید.
اگر استفاده از نیتروژن را انتخاب کنید، نباید انتظار چنین راحتی و دسترسی آسانی را داشته باشید. برای اولین بار که میخواهید لاستیکها را با نیتروژن پر کنید، باید حدود ۳۰ دلار برای هر لاستیک بپردازید، زیرا ابتدا باید هوای داخل آنها کاملاً تخلیه شود. پس از آن، هر بار که نیاز به تنظیم یا شارژ مجدد باد داشته باشید، هزینه آن برای هر لاستیک حدود ۵ تا ۱۰ دلار خواهد بود. برخی از فروشندگان هنگام خرید لاستیک نو، نیتروژن را بهصورت رایگان ارائه میدهند، اما نمایندگیهای فروش خودرو معمولاً هنگام خرید خودروی نو، برای لاستیکهای پرشده با نیتروژن هزینه اضافی (گاهی تا چند صد دلار) دریافت میکنند. حتی اگر اولین بار شارژ نیتروژن رایگان باشد، باز هم باید هر چند ماه یکبار برای شارژ مجدد هزینه کنید.
وقتی فشار باد لاستیک کاهش مییابد، نمیتوانید برای شارژ مجدد به سادگی به پمپبنزین محله خود بروید. نیتروژن معمولاً در جایگاههای سوخت معمولی موجود نیست، هرچند برخی از شعبههای فروشگاههای «کاستکو» (Costco) ایستگاههای رایگان باد نیتروژن دارند. اگر عضو کاستکو نیستید، ممکن است برای تنظیم باد لاستیک مجبور شوید به مراکز خدمات لاستیک یا نمایندگی خودروی خود مراجعه کنید.
دلایل متعددی وجود دارد که چرا برخی رانندگان به جای هوای فشرده معمولی، لاستیکهای خود را با نیتروژن پر میکنند، اما مهمترین انگیزه اغلب صرفهجویی در هزینههاست. اگرچه هزینه اولیه نیتروژن بیشتر است، اما از نظر تئوری، این گاز باید بهرهوری سوخت را افزایش و افت فشار را کاهش دهد. با این حال، برای اکثر رانندگانی که صرفاً مسیر خانه تا محل کار یا مدرسه را طی میکنند یا برای خریدهای روزمره (مانند رفتن به فروشگاه) رانندگی میکنند، این مزایا ناچیز است و احتمالاً تأثیر ملموسی بر هزینههایشان نخواهد داشت.
عوامل متعددی بر مصرف سوخت تأثیر میگذارند، از جمله شرایط آبوهوایی و سبک رانندگی، اما «مقاومت غلتشی» و عملکرد لاستیک نقش بسزایی در این زمینه دارند. آزمایشهای انجامشده توسط «کانسومر ریپورتس» (Consumer Reports) و «اداره ملی ایمنی ترافیک بزرگراههای آمریکا» (NHTSA) نشان داد که جایگزینی هوا با نیتروژن تأثیر بسیار ناچیزی بر مقاومت غلتشی لاستیک دارد (یا اصلاً تأثیری ندارد) و در نتیجه، تأثیر چندانی بر مصرف سوخت نمیگذارد. حفظ فشار مناسب در هر چهار لاستیک اهمیت بسیار بیشتری دارد. با این وجود، NHTSA دریافته است که نیتروژن در حفظ ثبات فشار لاستیک عملکرد بهتری دارد؛ بنابراین ممکن است نیاز کمتری به تنظیم مجدد باد لاستیکها داشته باشید.
برای بررسی میزان افت فشار، «کانسومر ریپورتس» مطالعهای یکساله را روی ۳۱ مدل لاستیک انجام داد که برخی با هوا و برخی با نیتروژن پر شده بودند. نتایج نشان داد که همانطور که انتظار میرفت، فشار هر دو نوع لاستیک در نهایت کاهش یافت، اما تفاوت میزان افت فشار ناچیز بود. بهطور میانگین، لاستیکهای پرشده با هوا در طول یک سال ۳.۵ پیاسآی (psi) و لاستیکهای پرشده با نیتروژن در همین بازه زمانی ۲.۲ پیاسآی افت فشار داشتند.
وقتی لاستیکهای خود را با هوای فشرده پر میکنید، این هوا عمدتاً از نیتروژن و اکسیژن، از جمله مقداری بخار آب، تشکیل شده است. این اکسیژن و بخار آب میتوانند به تخریب لاستیک کمک کنند. برخی از رانندگان به جای آن از نیتروژن خالص استفاده میکنند، با این فرض که گاز خشککن این تخریب را محدود میکند، اما حقیقت این است که آج لاستیک شما احتمالاً مدتها قبل از اینکه لاستیکهای شما از داخل تخریب شوند، فرسوده میشود. آسیب ناشی از اکسیداسیون یا احتمال شکننده شدن لاستیکها در معرض اکسیژن نیز مدت زمان زیادی طول میکشد و برای راننده معمولی نگرانکننده نیست.
اگر نگران زنگزدگی چرخ خود به دلیل رطوبت مرتبط با هوای فشرده هستید، چرخهای مدرن از آلیاژ ساخته شده و برای جلوگیری از زنگزدگی و سایر آسیبها تحت درمان قرار میگیرند. اگر متوجه هرگونه زنگزدگی یا خوردگی شدید، احتمالاً از منبع دیگری است. در نهایت، گزارشهای مصرفکننده نشان داد که عمر یک لاستیک معمولی با سایش ناشی از استفاده و قدمت تعیین میشود.
لاستیکهای شما طوری طراحی شدهاند که با هوا پر شوند، نه نیتروژن. اگر آنها را با هوای فشرده پر کنید و به درستی از آنها نگهداری کنید، باید سالهای زیادی از یک مجموعه لاستیک معمولی عمر کنید. هر چند ماه یکبار فشار باد لاستیکها را بررسی کنید، لاستیکهای خود را به طور مناسب باد کنید تا از پوسیدگی خشک جلوگیری شود و مرتباً آنها را بچرخانید تا به طور یکنواخت ساییده شوند. تراز بودن نیز مهم است، به خصوص اگر اخیراً به جدول یا چاله عمیقی برخورد کردهاید. در نهایت، به عمق آج و نشانگرهای ساییدگی توجه داشته باشید.
