قهوه یکی از محبوبترین نوشیدنیهای جهان است، اما یک مطالعه جدید نشان میدهد مصرف بیش از حد آن ممکن است با کاهش تراکم استخوان در زنان سالمند ارتباط داشته باشد.
پژوهشگران دانشگاه فلیندرز استرالیا در مطالعهای که نتایج آن در مجله Nutrients منتشر شده، ارتباط میان مصرف قهوه و چای و سلامت استخوان را بررسی کردند. آنها اطلاعات مربوط به ۹۷۰۴ زن ۶۵ ساله و بالاتر را طی یک دوره ۱۰ ساله مورد بررسی قرار دادند.
در طول این مدت، تراکم مواد معدنی استخوان شرکتکنندگان نیز در دو ناحیه گردن استخوان ران و لگن اندازهگیری شد؛ مناطقی که شکستگیهای مرتبط با پوکی استخوان در آنها شایع است.
نتایج نشان داد زنانی که بیش از پنج فنجان قهوه در روز مصرف میکردند، تراکم مواد معدنی استخوانی پایینتری داشتند.
در مقابل، مصرف چای با تراکم بیشتر استخوان در ناحیه لگن همراه بود.
با این حال، نتایج برای مصرف معمول قهوه چندان نگرانکننده نبود. پژوهشگران دریافتند مصرف متوسط، یعنی حدود دو تا سه فنجان قهوه در روز، با اثر منفی بر سلامت استخوان ارتباطی نداشت.
چرا قهوه ممکن است روی استخوانها تأثیر بگذارد؟
یکی از احتمالات مطرحشده، نقش کافئین است. به گفته یکی از پژوهشگران، مطالعات آزمایشگاهی نشان دادهاند که کافئین میتواند در جذب کلسیم و متابولیسم استخوان اختلال ایجاد کند؛ البته این اثرات نسبتاً محدود هستند و ممکن است با مصرف شیر تا حدی خنثی شوند.
در مقابل، چای حاوی ترکیباتی به نام کاتچینها است که ممکن است به تشکیل استخوان کمک کرده و روند تجزیه بافت استخوانی را کاهش دهند.
البته پژوهشگران تأکید نکردهاند که افراد باید قهوه را بهطور کامل کنار بگذارند یا مصرف چای را به شکل افراطی افزایش دهند.
تأثیر الکل بر ارتباط قهوه و تراکم استخوان
این مطالعه همچنین نشان داد عوامل مربوط به سبک زندگی میتوانند بر این ارتباط تأثیر بگذارند.
برای مثال، ارتباط میان مصرف قهوه و کاهش تراکم استخوان در ناحیه گردن استخوان ران در زنانی که الکل بیشتری مصرف میکردند، پررنگتر بود.
از سوی دیگر، ارتباط مثبت میان مصرف چای و تراکم استخوان در زنان مبتلا به چاقی بیشتر مشاهده شد.
پوکی استخوان یکی از مشکلات مهم سلامت عمومی در سراسر جهان است. زنان پس از یائسگی به دلیل کاهش سریعتر توده استخوانی، در معرض خطر بیشتری قرار دارند.
باید قهوه را کنار بگذاریم؟
خیر، دستکم بر اساس این مطالعه چنین ضرورتی وجود ندارد.
متخصصان تأکید میکنند که این پژوهش یک مطالعه مشاهدهای است؛ یعنی محققان عادات مصرف قهوه و چای افراد را بررسی کردهاند و نمیتوانند ثابت کنند که مصرف زیاد قهوه مستقیماً باعث کاهش تراکم استخوان شده است. تفاوت در سبک زندگی افراد و عوامل دیگری که در مطالعه اندازهگیری نشدهاند نیز میتوانند در نتایج نقش داشته باشند.
یک متخصص تغذیه که با فاکسنیوز گفتوگو کرده نیز تأکید کرده است که مصرف متعادل قهوه ظاهراً مشکل خاصی برای استخوانها ایجاد نمیکند و افراد لزوماً نیازی ندارند برای حفظ سلامت استخوان، قهوه را با نوشیدنی دیگری جایگزین کنند.
در مجموع، یافتههای این مطالعه بیشتر هشداری درباره مصرف بسیار زیاد قهوه است، نه مصرف معمول آن.
چگونه از سلامت استخوانها محافظت کنیم؟
برای حفظ سلامت استخوانها، متخصصان همچنان بر چند اصل مهم تأکید دارند:
- دریافت کافی کلسیم
- دریافت کافی ویتامین D
- انجام منظم فعالیت بدنی
- تمرینات تحمل وزن و تمرینات قدرتی
- پرهیز از سیگار
- اجتناب از نوشیدن الکل
تمرینات تعادلی نیز میتوانند با کاهش خطر زمینخوردن، احتمال شکستگی را کاهش دهند.
این مطالعه نشان میدهد مصرف بیش از پنج فنجان قهوه در روز ممکن است با تراکم استخوانی کمتر در زنان سالمند مرتبط باشد، اما مصرف متوسط دو تا سه فنجان در روز با پیامد منفی مشخصی برای استخوانها همراه نبود. بنابراین، برای بیشتر افراد، مسئله اصلی ظاهراً مصرف بسیار زیاد قهوه است، نه نوشیدن روزانه یک یا دو فنجان.
