به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-نگار حجتی؛ بهترین رشد سودآوری شرکتهای چینی در پنج سال اخیر که با جهش نزدیک به ۲۶ درصدی همراه بود، نتوانست موتور محرک بازار سهام این کشور باشد. اقتصاد ضعیف و تردیدها درباره بازدهی سرمایهگذاری در هوش مصنوعی، شور و شوق سرمایهگذاران را از بین برده است. بر اساس دادههای شرکت بینالمللی سرمایه چین، سود شرکتهای پذیرفتهشده در بورس داخلی در سهماهه منتهی به ژوئن نسبت به سال قبل ۲۵.۷ درصد افزایش یافت که سریعترین سرعت رشد در حدود نیم دهه گذشته به شمار میرود. با این حال شاخص سیاسآی ۳۰۰ در این فصل حدود ۹ درصد کاهش یافته و شاخص فناوریمحور استار ۵۰ نیز با سقوط ۲۹ درصدی مواجه شده است.
یکی از دلایل این اتفاق پیشخور شدن خوشبینیها در بازار است. شاخص استار ۵۰ در سهماهه منتهی به ژوئن ۷۶ درصد جهش کرد و شاخص گستردهتر سیاسآی ۳۰۰ نیز ۱۲ درصد رشد داشت. این رشدهای قبلی سطح توقعات را به قدری بالا برده است که گزارشهای مالی جدید توان کافی برای بالا کشیدن دوباره سهام را ندارند. این گسست همچنین بازتابی از ضعف اقتصاد کلان است. تقاضای داخلی همچنان راکد است، بخش املاک در رکودی طولانیمدت دست و پا میزند و انتظارات برای واکنش و مداخله سیاستی عمده از سوی پکن در سطح پایینی قرار دارد.
در همین حال رشد سودآوری تنها در چند بخش معدود متمرکز بوده و نتوانسته است کل بازار را به حرکت درآورد. حتی شرکتهای محبوبی مانند غول تولید تراشههای حافظه یعنی شرکت سیایکسامتی در تبدیل سودهای سرشار خود به رشد پایدار قیمت سهام ناکام ماندهاند. به گزارش بلومبرگ در شرایطی که سهام مرتبط با هوش مصنوعی در نزدیکی سقفهای تاریخی خود قرار دارند و عرضههای اولیه جدید نیز در حال بلعیدن نقدینگی بازار هستند، سرمایهگذاران برای اطمینان از بازدهی ماندگار هزینههای سنگین در این فناوری به شواهد مستدلتری نیاز دارند. ویسرن لینگ از مدیران ارشد یونیون بانکر پریوی معتقد است که ارقام درخشان دیگر برای شرکتهای فناوری کارساز نیستند و با توجه به ابهامات در سرمایهگذاریهای هوش مصنوعی، نامشخص بودن بازگشت سرمایه و افزایش هزینههای تامین مالی، نگرانیها درباره پایداری بلندمدت سودآوری افزایش یافته است.
دادههای سودآوری نشان میدهد که این رشد به شدت تحت تاثیر شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی بوده است. بررسیهای موسسه یوبیاس سکیوریتیز حاکی از آن است که سودآوری در تابلوی چاینکست ۴۲ درصد و در تابلوی استار ۳۷۰ درصد جهش کرده و با فاصله زیادی از تابلوی اصلی که طیف گستردهتری از صنایع را در بر میگیرد پیشی گرفته است. با این وجود حتی درآمدهای چشمگیر نیز نتوانستهاند قیمت سهام را تقویت کنند. شرکت سیایکسامتی رشد درآمدی فراتر از انتظارات تحلیلگران را گزارش کرد اما ارزش سهام آن با نوسان مواجه شد. سایر شرکتها مانند هایگون، کامبریکون و ایوپتولینک نیز با وجود ثبت نتایج قدرتمند شاهد افت ارزش سهام خود بودند.
در هنگکنگ ارزش سهام گروه علیبابا پس از گزارش افزایش درآمد اما سقوط شدید سودآوری افت کرد که این موضوع نشاندهنده افزایش هزینههای پروژههای هوش مصنوعی و زیرساختهای پردازشی است. ارزش سهام هلدینگ تنسنت نیز با توجه به اینکه این شرکت هزینههای هوش مصنوعی خود را بیش از دو برابر کرده است کاهش یافت. هر دو مورد نشان میدهند که سرمایهگذاران به جای تشویق جاهطلبیهای شرکتها، نسبت به هزینههای فزاینده توسعه هوش مصنوعی به شدت محتاط شدهاند.
دو روی سکه سودآوری در صنایع چینی
خارج از حوزه فناوری تصویر سودآوری کاملا دوقطبی است. بر اساس گزارش شرکت اوراق بهادار چاینا مرچنتس، بخشهای منابع، مالی و داروسازی از جمله صنایعی بودند که سودآوری بهتری را گزارش کردند. افزایش قیمت کالاها باعث رشد سودآوری شرکتهای فلزات غیرآهنی، زغالسنگ، نفت و مواد شیمیایی شد و در عین حال شرکتهای بیوتکنولوژی و داروسازیهای نوآورانه به رشد بخش بهداشت و درمان کمک کردند. بخش مالی نیز از درآمدهای سرمایهگذاری و فعالیتهای تجاری قدرتمند بهرهمند شد.
اما شرکتهایی که با مصرفکنندگان داخلی چین سروکار دارند داستان متفاوتی را روایت میکنند. تقاضای ضعیف بر خدمات مصرفکننده سایه انداخت و حاشیه سود در بخشهای کشاورزی، املاک و مستغلات، مواد غذایی و آشامیدنی، مصالح ساختمانی و خودروسازی با افت همراه شد. این شکاف در میان برخی از شناختهشدهترین شرکتهای چینی نیز مشهود بود. زیانهای شرکت توسعهدهنده املاک چاینا وانکه در نیمه نخست سال تعمیق شد، سود خالص تولیدکننده نوشیدنی کویچو موتی کاهش یافت و گروه غذایی مویوان به دلیل افت تقاضا در سراشیبی زیاندهی افتاد. موانع دیگری نیز بر سودآوری شرکتها فشار وارد کرد. بر اساس دادههای شرکت بینالمللی سرمایه چین، تقویت یوان باعث شد زیان تسعیر ارز در شرکتهای غیرمالی حاضر در بازار سهام کلاس A چین در نیمه نخست سال به ۱۰۷ میلیارد یوان معادل ۱۶ میلیارد دلار برسد. این رقم معادل ۵.۵ درصد از سود خالص این شرکتها بوده و بالاترین سهم در نزدیک به یک دهه اخیر محسوب میشود.
سختگیریهای نظارتی نیز بار مالیاتی شرکتها را افزایش داده است. بر اساس محاسبات انجامشده بر پایه پروندههای بورسی، در سال جاری دستکم ۹۵ شرکت بورسی از بدهیهای مالیاتی معوق خود خبر دادهاند. این رقم از ۶۶ شرکت ثبتشده در کل سال ۲۰۲۵ فراتر رفته و سال ۲۰۲۶ را در مسیر ثبت یک رکورد جدید در این زمینه قرار داده است. از سوی دیگر خشکسالی نقدینگی فشار مضاعفی بر سهام فناوری وارد میکند. عرضههای اولیه جدید در حال جذب سرمایههایی هستند که پیش از این در سهام رشدیافته قرار داشتند چرا که سرمایهگذاران به دنبال کسب بازدهی بیشتر در این عرضههای تازه هستند. صف طولانی عرضههای مرتبط با فناوری از جمله شرکت فناوریهای حافظه یانگتسه ممکن است رقابت برای جذب سرمایه را تشدید کند. شن منگ مدیر بانک سرمایهگذاری چانسون بر این باور است که با بروز نشانههای خستگی در معاملات هوش مصنوعی به دلیل فقدان محرکهای تازه، بخشی از سرمایهها با امید به کسب سودهای کلان از عرضههای اولیه به این سمت منحرف شده است. در چنین شرایطی ثبت درآمدهای بالاتر از حد انتظار در شرکتهای فعلی ممکن است به جای هدایت بازار به سوی رشدهای چندبرابری، تنها به بهانهای برای ذخیره سود توسط سرمایهگذاران تبدیل شود.
با این وجود فضای حاکم بر بازار کاملا بدبینانه نیست. پیشبینیهای سودآوری آتی برای شاخصهای سیاسآی ۳۰۰ و اماسسیآی چین همچنان در نزدیکی بالاترین سطوح چند سال اخیر قرار دارند. در عین حال حمایتهای سیاستی بیشتر از سوی پکن و دیدار احتمالی میان شی جینپینگ رهبر چین و دونالد ترامپ رئیسجمهوری آمریکا میتواند محرکهای تازهای به بازار تزریق کند. پیشبینی موسسات مالی نشان میدهد که گستره بهبود سودآوری در اقتصاد افزایش خواهد یافت و صادرات و تولیدات فناوری میتواند بخشی از ضعف موجود در بخش املاک و مصرف را جبران کند. این روند میتواند پایه و اساسی برای رشد بیشتر بازار سهام فراهم آورد. تحلیلگران اقتصادی در گزارشهای خود ارزیابی میکنند که این پویایی اقتصاد کلان به سراسر اقتصاد تسری یافته و طیف وسیعتری از صنایع را در بر خواهد گرفت. در این چشمانداز تقاضای خارجی از تقاضای داخلی حمایت میکند و تولیدات مبتنی بر فناوری باعث رونق تدریجی بخش املاک و مصرف میشود.
