[ad_۱]
پژوهشگران دانشگاه کمبریج برای نخستین بار از AI برای طراحی یک واکسن تازه استفاده کرده اند؛ واکسنی که می تواند در مهار شیوع های پاندمی نقش داشته باشد. این دستاورد بر پایه کدهای ژنتیکی شناخته شده و داده های برنامه های جهانی پایش ویروس ساخته شده و مسیر تازه ای برای آماده سازی سریع تر واکسن ها نشان می دهد.
به گزارش بخش علمی پزشکی رسانه اخبار فناوری تکنا به نقل از BBC، تیم پژوهشی با استفاده از کد ژنتیکی گردآوری شده از شبکه های جهانی رصد ویروس، به کمک AI یک super-antigen طراحی کرده است. این سازه می تواند بدن انسان را در برابر یک خانواده کامل از عوامل بیماری زا آماده کند، حتی اگر ویروس ها جهش پیدا کنند و آنتی ژن های تازه ای بسازند که سیستم ایمنی هنوز آن ها را نمی شناسد.
این واکسن پیش تر در یک کارآزمایی انسانی با تمرکز بر کروناویروس ها آزمایش شده است. یافته ها نشان می دهد اثر آن بر سیستم ایمنی در این مرحله محدود بوده، اما اصل فناوری امیدبخش است؛ زیرا می تواند تولید واکسن برای ویروس هایی را سرعت بدهد که توان ایجاد عفونت های گسترده و پاندمی را دارند.
این پروژه هنوز در مراحل اولیه واکسن های طراحی شده با AI قرار دارد. پژوهشگران دانشگاه کمبریج از یک مدل AI برای تحلیل آنتی ژن های موجود در یک خانواده ویروسی استفاده کردند. آنتی ژن ها، شبیه نقش DNA در سلول های ما، بخش هایی از ویروس هستند که سیستم ایمنی برای آغاز پاسخ دفاعی آن ها را شناسایی می کند.
اگر سیستم ایمنی یک آنتی ژن را تهدیدآمیز تشخیص ندهد، ویروس می تواند سریع تکثیر شود و عفونت ایجاد کند. همین وضعیت هنگام تکامل یا جهش ویروس نیز رخ می دهد، زیرا سیستم ایمنی در برخورد نخست با آنتی ژن تازه، ممکن است آن را به سرعت نشناسد و پاسخ حفاظتی کافی شکل نگیرد.
جاناتان هینی (Jonathan Heeney)، استاد دانشگاه کمبریج، توضیح داده است که واکسن سازی سنتی معمولا از ویروس ها عقب می ماند و هدف این پروژه پیش افتادن از منحنی تهدید است. به گفته او، تمرکز دیگر فقط بر ویروس های امروز نیست، بلکه ساخت واکسن هایی مطرح است که در برابر عامل احتمالی شیوع بعدی نیز محافظت ایجاد کنند.
قرار است این واکسن وارد کارآزمایی دوم با حضور ۲۰۰ نفر شود تا اثر آن بر بدن انسان و میزان کارایی آن در مقابله با عفونت های ویروسی بهتر ارزیابی شود. این مرحله می تواند نشان دهد آیا پاسخ ایمنی ایجاد شده به اندازه کافی قوی، پایدار و قابل اتکا برای سناریوهای واقعی پاندمی خواهد بود یا نه.
سائول فاست (Saul Faust)، که بخشی از کارآزمایی ها را در دانشگاه ساوت همپتون (University of Southampton) انجام داده، گفته است جذابیت اصلی این فناوری در توانایی بهتر آن برای طراحی واکسن های مرتبط با پاندمی های احتمالی است. این مزیت زمانی اهمیت بیشتری پیدا می کند که ویروس ها به سرعت تغییر می کنند و نسخه های تازه تری از خود می سازند.
توسعه واکسن برای یک ویروس تازه معمولا می تواند بیش از یک دهه زمان ببرد و صدها میلیون دلار هزینه ایجاد کند. امید اصلی این است که AI بتواند تولید واکسن های ایمن و اثرگذار را سرعت بدهد و به جای ساخت واکسن های بسیار تخصصی برای هر ویروس، امکان هدف گیری یک خانواده کامل ویروسی را فراهم کند.
این فناوری همچنین برای مقابله با تب های خونریزی دهنده ویروسی مانند ویروس ابولا، واکسن های آنفلوآنزای فصلی و ویروس H۵N۱-bird flu امیدبخش توصیف شده است. H۵N۱ ظرفیت تکامل و آلوده کردن انسان را دارد و برخی کارشناسان هشدار می دهند که چنین جهشی می تواند زمینه ساز یک پاندمی جهانی شود.
