گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- کسری غفوری: مدیرعامل بزرگ‌ترین شرکت مستقل تجارت نفت جهان هشدار می‌دهد که بحران انرژی ناشی از درگیری‌های خاورمیانه وارد مرحله تازه‌ای شده و کمبود نفتکش برای انتقال نفت، به چالش اصلی بازار بدل شده است.
راسل هاردی، مدیرعامل شرکت ویتول، اعلام کرد با وجود افزایش صادرات نفت از خلیج فارس، ناتوانی خریداران در تامین کشتی گلوگاه تازه‌ای در مسیر عرضه ایجاد کرده است. تصویری که فایننشال تایمز از ارزیابی‌های هاردی در نشست اطلاعات انرژی لندن ترسیم می‌کند، نشان از یک تغییر فاز نگران‌کننده دارد. بحرانی که ابتدا با کمبود نفت خام آغاز شد و به بازار فرآورده سرایت کرد، اکنون هم‌زمان با رشد جریان صادرات، مستقیماً گلوی بخش کشتیرانی را می‌فشارد.
به گفته هاردی، کمبود ناوگان دریایی موجب جهش سرسام‌آور نرخ اجاره نفتکش‌ها شده و فعالیت پالایشگاه‌ها را با تنگنای جدی روبه‌رو کرده است.
بر اساس برآوردهای او روزانه حدود ۱۲ میلیون بشکه نفت خام و دو میلیون بشکه فرآورده نفتی از خلیج فارس خارج می‌شود. هاردی حفظ این جریان را برای جلوگیری از جهش دوباره قیمت‌ها حیاتی دانست، چرا که هفت ماه جنگ آمریکا علیه ایران، ذخایر نفت و سوخت جهان را به شدت تخلیه کرده است.
او هشدار داد توقف این جریان می‌تواند بهای نفت را به بشکه‌ای ۲۰۰دلار برساند، زیرا غرب دیگر ذخایری برای تزریق به بازار در اختیار ندارد.
شیوه کنونی انتقال نفت به این صورت است که نفتکش‌ها پس از عبور پرخطر از تنگه هرمز، بار خود را به شناورهای مستقر در دریای عمان تحویل می‌دهند. این جریان صادرات تا حدی از فشار وارد بر بازار کاسته است.
با این حال، هاردی این سازوکار را بسیار ناکارآمد می‌داند، زیرا معطلی چندروزه یا حتی چندهفته‌ای کشتی‌ها برای دریافت محموله، تعداد نفتکش‌های در دسترس در سایر مناطق جهان را کاهش داده است. در نتیجه این کمبود، جهش هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی باعث شده معامله‌گران و پالایشگاه‌ها نتوانند بهای تمام‌شده نفت را به درستی محاسبه کنند.
مدیرعامل ویتول تاکید کرد این بلاتکلیفی فشار فراوانی به فعالان بازار تحمیل کرده است، زیرا هیچ‌کس نمی‌تواند هزینه دقیق حمل را حتی با اختلاف چند دلار در هر بشکه تخمین بزند و این امر تصمیم‌گیری‌های تجاری روزمره را بسیار دشوار کرده است.
پالایشگاه‌هایی که توان پرداخت کرایه‌های سنگین را ندارند، برای خرید نفت با دسترسی آسان‌تر رقابت شدیدی آغاز کرده‌اند. به گفته یکی از مدیران نفتی، شدت این رقابت باعث شد هفته گذشته نفت دریای شمال با قیمت ۱۴۵ دلار در هر بشکه معامله شود.
پالایشگاه‌های اروپایی بیش از همه از رشد هم‌زمان بهای نفت خام و هزینه‌های کشتیرانی آسیب دیده‌اند، تا جایی که حاشیه سود پالایش در این قاره منفی شده است. در مقابل، بر پایه داده‌های گروه بورس لندن، حاشیه سود پالایشگاه‌های آمریکایی به دلیل دسترسی آسان به منابع داخلی همچنان بالاتر از ۷۰ دلار در هر بشکه است.
زیان‌دهی پالایشگاه‌های اروپایی احتمالا به کاهش تولید آنها می‌انجامد و این مسئله کمبود سوخت‌هایی مانند گازوئیل را در قاره سبز تشدید خواهد کرد.
هاردی با بیان اینکه حفظ شرایط فعلی بسیار دشوار است، گفت به دلیل نبود راهکاری روشن، بازار همچنان ملتهب خواهد ماند. با این حال، او استمرار صادرات نفت خام و فرآورده از خاورمیانه را برای مهار بخشی از این بحران ضروری دانست.
او این جریان عرضه را شریان حیاتی بازار خواند و افزود بخش عمده نفت خروجی راهی آسیا می‌شود تا پس از پالایش در ماه‌های نوامبر و دسامبر، سوخت مورد نیاز بازار برای عبور از فصل زمستان تامین شود.
