زمانی نه چندان دور، واشنگتن شرکت تتر را به دلیل پنهانکاری و گمراهسازی افکار عمومی درباره پشتوانه دلارهای دیجیتالش جریمه میکرد. اما حالا اشتیاق سیریناپذیر این غول دنیای استیبل کوینها برای خرید اوراق قرضه دولتی آمریکا، به بزرگترین سلاح ژئوپلیتیک ایالات متحده تبدیل شده تا دلارهایش را به تمام نقاط جهان ارسال کند.
تفاوت میان این دو رویکرد نشان میدهد صنعت ارز دیجیتال چقدر به جریان اصلی مالی جهان گره خورده است. تتر تجارتی ساخت که به افراد عادی اجازه میدهد بدون نیاز به سیستم بانکی سنتی به دلار دسترسی پیدا کنند. در واقع شرکتی که زمانی دور از ساختار بانکداری رسمی فعالیت میکرد، امروز به یکی از مشتریان کلیدی بدهیهای دولت آمریکا و بازوی توزیع سلطه دلار در جهان تبدیل شده است. در این مقاله با استناد به تحلیل کریپتواسلیت (CryptoSlate)، نگاهی به ارتباط تتر و دولت آمریکا میاندازیم.
چرا کاخ سفید به شراکت با ناشران استیبل کوین چشم دوخته است؟
بر اساس گزارش بلومبرگ در ۲۳ سپتامبر، دولت ترامپ طرحی را برای ترویج استیبل کوینهای متصل به دلار در خارج از خاک آمریکا بررسی میکند؛ برنامهای که حتی احتمال سرمایهگذاری مشترک با شرکتهای خصوصی را در بر میگیرد. نهادهایی مانند وزارت خزانهداری، وزارت امور خارجه و «شرکت تامین مالی توسعه بینالمللی ایالات متحده» (DFC) میتوانند در این برنامه مشارکت کنند تا استفاده جهانی از دلار را گسترش داده و تقاضا برای اوراق خزانه آمریکا را تقویت کنند.
با وجود اینکه هنوز توافق رسمی با تتر اعلام نشده، این شرکت هسته اصلی درک جذابیت چنین ایدهای برای واشنگتن به حساب میآید. تا پایان ژوئن، تتر بیش از ۶۰ درصد از سهم بازار استیبل کوینها را در اختیار داشت و گزارش ذخایر آن نشان میدهد ۱۱۴.۹۶ میلیارد دلار اوراق خزانه کوتاهمدت آمریکا (T-bills) را به طور مستقیم نگهداری میکند.
این دارایی سنگین، تتر را به توزیعکننده خصوصی دلار دیجیتال و خریدار پرقدرت بدهیهای دولت آمریکا تبدیل کرده است. در حالی که سیستم سنتی بانکی دلار را در سطوح کلان پشتیبانی میکند، تتر این شبکه را به افرادی گسترش داده است که خرید توکن برایشان بسیار آسانتر از باز کردن یک حساب بانکی در آمریکا است.
تبدیل ذخایر مالی تتر به یک دارایی قدرتمند سیاسی
در اکتبر ۲۰۲۱، کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا (CFTC) تتر را به دلیل ارائه اطلاعات گمراهکننده درباره پشتوانههایش ۴۱ میلیون دلار جریمه کرد. آن تحقیقات ثابت کرد ادعای تتر مبنی بر اینکه توکنهایش کاملاً با ارز فیات در حسابهای بانکی پشتیبانی میشوند، در دورههایی صحت نداشته است. با این حال تتر ترکیب ذخایر خود را دگرگون کرد و در اکتبر ۲۰۲۲ اعلام کرد نگهداری اوراق تجاری شرکتها را به صفر رسانده و به جای آن اوراق خزانه آمریکا را جایگزین کرده است.
خرید این ابزار نقدشونده نه تنها ریسک نقدینگی تتر را در زمان بحرانها کاهش داد، بلکه مدیران این شرکت را در چشم سیاستگذاران آمریکایی بسیار عزیز کرد. هر دولتی عاشق خریداران وفادار برای بدهیهایش است و تتر به مشتری وفاداری تبدیل شده بود که بیش از صد میلیارد دلیل برای ادامه این رابطه دارد.
بر اساس گزارش ذخایر رسمی تتر به تاریخ ۳۰ ژوئن، کل داراییهای این شرکت ۱۸۷.۷۵ میلیارد دلار و تعهدات آن ۱۸۳.۶۴ میلیارد دلار ثبت شده است که حاشیه سود اضافی ۴.۱۱ میلیارد دلاری را نشان میدهد. سررسید وزنی اوراق خزانه نگهداریشده کمتر از ۹۰ روز است و این شرکت ۱۸.۶۳ میلیارد دلار نیز در قراردادهای بازخرید معکوس شبانه سرمایهگذاری کرده است.
تنوع داراییهای تتر فراتر از اوراق قرضه
نباید تمام داراییهای تتر را صرفاً به اوراق قرضه خلاصه کرد. ترازنامه این شرکت حاوی داراییهای دیگری نیز است:
- ۱۸.۸۴ میلیارد دلار در قالب فلزات گرانبها و طلا
- ۵.۸۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری در بیت کوین
- ۱۳.۴۵ میلیارد دلار وامهای با وثیقه مطمئن
علاوه بر این، در ۱۳ اوت شرکت تتر اعلام کرد موسسه حسابرسی معتبر KPMG آمریکا، صورتهای مالی سال ۲۰۲۵ این شرکت را بدون هیچ بند مشروطی تایید کرده است. این گام حسابرسی، شرکت را از روزهای ابهام پیرامون ذخایرش دور کرده و آن را به یک طرف معامله مالی معتبر بدل ساخته است.
سودآوری این مدل اقتصادی بسیار شفاف است؛ تتر از پشتوانه دلاری کاربران اوراق خزانه با بازده نقدی میخرد، در حالی که توکن تتری که به کاربران داده میشود سودی عاید دارنده آن نمیکند. تتر در سهماهه دوم سال، ۱.۵۰ میلیارد دلار سود عملیاتی خالص گزارش کرد که بخش اعظم آن از بازده همین اوراق قرضه حاصل شده بود.
مشتریانی که دست واشنگتن هرگز به آنها نمیرسد
کاسبی را در کشوری در حال توسعه تصور کنید که مایل است بخشی از پسانداز هفتگی خود را به دلار نگهداری کند. افتتاح حساب بانکی بینالمللی برای این فرد غیرممکن یا بسیار پیچیده است و نگهداری اسکناس فیزیکی دلار خطرات سرقت یا استهلاک دارد. در این سناریو، تتر دردسترسترین و امنترین راهحل است.
این انتخاب فردی پیامدهای ژئوپلیتیک عظیمی به دنبال دارد؛ چراکه دلار را به معیار سنجش ارزش داراییهای آن جامعه تبدیل میکند. هرچه افراد بیشتری استیبل کوین را بپذیرند، کسبوکارهای بومی نیز به آن متمایلتر میشوند. شبکه گسترده صرافیها و معاملهگران محلی، مزیتی نیست که حتی یک دولت بتواند یکشبه با بخشنامه و قانون بازتولید کند.
استیون میران (Stephen Miran)، یکی از مدیران فدرال رزرو، در سخنرانی نوامبر ۲۰۲۵ خود تاکید کرد جابهجایی پسانداز از حساب دلاری سنتی به استیبل کوین صرفاً بازآرایی سرمایه موجود است، اما ورود کاربرانی که پیش از این امکان دسترسی به سیستم دلاری را نداشتهاند، فرصت فوقالعاده ارزشمندی برای تقویت قدرت جهانی ارز ملی آمریکا ایجاد میکند.
اسکات بسنت (Scott Bessent)، وزیر خزانهداری آمریکا نیز در بیانیه ژوئیه ۲۰۲۵ خود پیرامون لایحه جنیوس (GENIUS Act) صراحتاً اعلام کرد استیبل کوینها پیوند مستقیمی با گسترش قلمرو اقتصادی دلار و افزایش تقاضا برای اوراق بدهی دولت دارند.
طرحهای تامین مالی فرامرزی آمریکا همواره منافع تجاری را با سیاست خارجی پیوند زدهاند؛ ابزار توکنهای دلاری بدون آنکه دولت آمریکا نیاز به ورود مستقیم داشته باشد، دقیقاً این مسیر را هموار میکند.
البته صندوق بینالمللی پول (IMF) بارها هشدار داده است که رواج استیبل کوینهای دلاری در کشورهای متزلزل میتواند پولهای ملی را به حاشیه براند و توان سیاستگذاری پولی بانکهای مرکزی آن کشورها را از بین ببرد؛ اما در میدان واقعیت، شهروندان حاضر نیستند پسانداز عمر خود را برای دفاع از ارزش پولهای ملی تورمزده قربانی کنند.
تله نظارتی و شمشیر دولبه برای دارندگان ارز دیجیتال
این رابطه دوستانه میان واشنگتن و تتر کاملاً دوطرفه و مبتنی بر قدرت است. اگرچه تتر استیبل کوینی بدون مرز نامیده میشود، اما در پشت صحنه وابستگی شدیدی به اکوسیستم مالی آمریکا دارد. تتر برای زنده ماندن نیازمند تایید مؤسسات آمریکایی، بانکهای کارگزار و بازارهای نقدشونده اوراق بهادار است.
همین اهرم فشار به دولت آمریکا اجازه اعمال قدرت میدهد. از دسامبر ۲۰۲۳، تتر داوطلبانه سیاست مسدودسازی کیفپولهای منطبق با تحریمهای آمریکا را به اجرا گذاشت. این توانایی فنی نشان میدهد نگهداری توکنها در کیفپولهای غیرامانی یا شخصی کاربران را از دسترسیهای نظارتی مصون نگه نمیدارد و تتر میتواند آدرسهای تحت تحریم را با یک دستور منجمد کند.
وزارت دادگستری آمریکا اخیراً در یک پرونده کلاهبرداری سایبری پس از ضبط ۵۲ میلیون دلار، رسماً از همکاری فنی تتر قدردانی کرد. این یعنی برای واشنگتن، گسترش محبوبیت تتر به شرطی جذاب است که ابزار نظارت و ردیابی آن همچنان کارآمد بماند.
اقدامات پیشگیرانه تتر با راهاندازی استیبل کوین قانونمند USA₮
بر اساس قواعد لایحه جنیوس، ورود ناشران خارجی به بازارهای آمریکا مشروط به تایید انطباق قوانین، ثبت شفاف و پاسخگویی به دستورات قانونی محاکم قضایی است. ضربالاجلهای قانونی ژانویه ۲۰۲۷ و ژوئیه ۲۰۲۸ شرایط فروش این ابزارها را برای اشخاص آمریکایی به شدت محدود میکند.
تتر برای مدیریت این ریسک، استیبل کوین جدیدی به نام USA₮ را با همکاری انکوریج دیجیتال بانک (Anchorage Digital Bank) و کانتور فیتزجرالد (Cantor Fitzgerald) به عنوان کارگزار ارشد و متولی ذخایر راهاندازی کرده است. این محصول مستقل از تتر بینالمللی فعالیت میکند تا درگاه سازمانی رسمی به بازار مالی آمریکا فراهم آورد، در حالی که تتر سنتی (USDT) بازار بینالمللی خود را مدیریت میکند.
جمعبندی
تتر تجارتی به راه انداخت که توانست تقاضای بدون مرز برای دسترسی به دلار را به خریدی پایدار و عظیم برای اوراق بدهی دولت آمریکا گره بزند. واشنگتن از این کانال برای گسترش حیطه نفوذ ارز فیات خود و نجات بدهیهایش استقبال میکند و تتر نیز از این وابستگی سیاسی برای بقا و ایمنسازی فعالیتهای تجاریاش بهره میبرد.
با این حال، فعالان بازار نباید فراموش کنند که در این معادله، دست بالا همواره در اختیار دولت آمریکا است. اگر روزی منافع امنیتی یا مقرراتی ایالات متحده به خطر بیفتد، حمایت از ناشران استیبل کوین جایش را به برخوردهای تنبیهی خواهد داد. دارندگان تتر باید ریسکهای تمرکز و کنترلپذیری این ابزار را همیشه مدنظر داشته باشند و تمام داراییهای خود را به یک استیبل کوین وابسته نکنند.
