علیرضا نجمی: روابط تهران و واشنگتن بار دیگر در وضعیتی پرابهام و شکننده قرار گرفته است؛ شرایطی که در آن، فاصله میان تداوم تنش و بازگشت به مسیر دیپلماسی چندان روشن نیست و هر تحول تازه می‌تواند معادلات منطقه را دستخوش تغییر کند.
در این میان، نقش اسرائیل و رویکرد بنیامین نتانیاهو نیز به یکی از محورهای تحلیل تحولات پیش‌رو تبدیل شده است. نزدیک شدن انتخابات در اسرائیل و فشارهای سیاسی داخلی بر نتانیاهو، این پرسش را مطرح می‌کند که آیا دولت او ممکن است از تشدید تنش‌های خارجی برای تغییر فضای سیاسی داخل این کشور بهره بگیرد؟
اما هنوز نگرانی ها درباره روند مذاکرات وجود دارد و درباره همین مسئله سوال هایی مطرح است؛یکی از آن سوال ها این است که آیا ما باید در مذاکرات هر آنچه آمریکا می‌خواهد را بدهیم و یا اینکه مقاومت کنیم و احتمال یک جنگ دیگر را محتمل بدانیم.
به نظر می‌رسد احتمال وقوع جنگی گسترده‌تر وجود دارد
در همین راستا خبرآنلاین با محسن غرویان، استاد حوزه و دانشگاه، گفت‌وگو کرده است؛ وی درباره احتمال گسترش درگیری‌ها در منطقه گفت: من کارشناس متخصص این مسائل نیستم، اما بر اساس اخباری که دنبال می‌کنیم و جمع‌بندی‌هایی که از شرایط داخلی، تحولات خارجی و اوضاع منطقه به دست می‌آید، به نظر می‌رسد احتمال وقوع جنگی گسترده‌تر وجود دارد.
وی با تأکید بر ضرورت اتخاذ تدابیر لازم برای جلوگیری از وقوع چنین جنگی افزود: قرائن و شواهد نشان می‌دهد که برخی از صاحب‌نظران و افراد آگاه نیز احتمال گسترش درگیری‌ها را مطرح می‌کنند. با این حال، ما علاقه‌ای به وقوع چنین جنگی نداریم و باید تلاش کرد از شکل‌گیری آن جلوگیری شود.
غرویان با اشاره به پیامدهای احتمالی یک درگیری گسترده تصریح کرد: وقوع چنین جنگی می‌تواند خسارت‌ها و تلفات سنگینی برای کشور به همراه داشته باشد؛ بنابراین ضروری است با در نظر گرفتن شرایط موجود، تدابیر لازم برای پیشگیری از تشدید درگیری‌ها اندیشیده شود.من جمع بندی احتمالی این چنین است باید آمادگی های لازم رو داشته باشیم.
محسن غرویان در پاسخ به پرسشی درباره اینکه در مذاکرات ما باید چگونه رفتار کنیم آیا باید به وعده هایی که آمریکا می‌دهد اعتماد کنیم یا نه؟ و اینکه به طور مثال مسئله هسته ای را باید همانگونه که آمریکا می‌خواهد پیش ببریم یا باید مقاومت کنیم؟ گفت: به اعتقاد من، در مجموع باید مصالح کشور و مصلحت مردم را در رأس تصمیم‌گیری‌ها قرار دهیم.
باید پاسخ دهیم که برای حفظ توان نظامی و هسته‌ای خود تا چه اندازه حاضر به پرداخت هزینه هستیم
وی با اشاره به موضوع هسته‌ای افزود: ما فناوری هسته‌ای را برای چه می‌خواهیم؟ این موضوع برای ما به‌خودی‌خود هدف نهایی نیست، بلکه وسیله‌ای برای رسیدن به اهداف دیگر است. در سایر حوزه‌ها نیز همین نگاه باید وجود داشته باشد.
غرویان با تأکید بر اهمیت تقویت توان دفاعی کشور تصریح کرد: من هم معتقدم که باید قدرت نظامی خود را تقویت کنیم و از قدرت دفاعی و بازدارندگی بالایی برخوردار باشیم، اما باید توجه کنیم که همه این امکانات را برای چه هدفی می‌خواهیم. هدف اصلی، حفظ مردم، تأمین امنیت و فراهم کردن شرایط مناسب برای زندگی آنان و حفظ کشور است. بنابراین، در تصمیم‌گیری‌های مربوط به مذاکرات و مسائل راهبردی نیز باید مصلحت مردم و منافع کشور را در اولویت قرار دهیم.
استاد حوزه و دانشگاه، با تأکید بر ضرورت توجه به هزینه‌های انسانی درگیری‌ها گفت: من معتقد نیستم که برای حفظ قدرت نظامی کشور، باید نیروهای انسانی خود را در معرض خطر قرار دهیم. باید به این پرسش پاسخ دهیم که برای حفظ توان نظامی و هسته‌ای خود تا چه اندازه حاضر به پرداخت هزینه هستیم. ما این قدرت‌ها را برای مردم و با هدف تأمین امنیت، رفاه و بهبود زندگی آنان می‌خواهیم، نه اینکه در مسیر حفظ آنها، جان انسان‌ها را از دست بدهیم.
وی با اشاره به خسارت‌های ناشی از حملات نظامی افزود: موشک‌باران‌ها و بمباران‌ها تلفات انسانی به دنبال دارند و از دست رفتن جان انسان‌ها، هزینه کوچکی نیست. شهادت دانش‌آموزان در میناب نیز نمونه‌ای از همین خسارت‌های سنگین انسانی است که نمی‌توان به‌سادگی از کنار آن گذشت.
غرویان با تأکید بر ضرورت بازنگری در محاسبات مربوط به جنگ و مذاکره تصریح کرد: باید نوعی محاسبه هزینه و فایده داشته باشیم و ببینیم در درگیری‌ها، مقاومت و مذاکرات، چه هزینه‌هایی می‌پردازیم و در مقابل، چه دستاوردهایی به دست می‌آوریم. لازم است این مسائل را با دقت بررسی کنیم تا تصمیم‌هایی که گرفته می‌شود، در نهایت به حفظ جان مردم، امنیت کشور و بهبود شرایط زندگی آنان منجر شود.
محسن غرویان با تأکید بر ضرورت توجه به شرایط کشور در تصمیم‌گیری‌های سیاسی و دیپلماتیک گفت: گاهی برای حفظ جان مردم، صیانت از کشور و دفاع از آب‌وخاک، ممکن است ناچار باشیم برخی بندهای توافقات را بپذیریم. در نگاه دینی نیز متناسب با شرایط، گاهی تقیه و توریه ضرورت پیدا می‌کند، گاهی باید سکوت کرد و در موقعیتی دیگر فریاد زد؛ بنابراین نمی‌توان در همه شرایط، یک روش ثابت را در پیش گرفت.
نمی‌توان همواره با تمام دنیا درگیر بود/ زندگی مردم باید در رأس امور قرار داشته باشد
وی افزود: نمی‌توان همواره با تمام دنیا درگیر بود و انتظار داشت که مردم نیز بدون تحمل فشارهای مستمر، زندگی کنند. سیاست‌ورزی به این معناست که تصمیم‌ها متناسب با زمان، مکان و اقتضائات هر دوره اتخاذ شوند و در نهایت، منافع مردم در اولویت قرار گیرد.
غرویان با تأکید بر ضرورت توجه به شرایط زندگی شهروندان تصریح کرد: از نظر من، اصل اساسی در تصمیم‌گیری‌ها باید مردم باشند؛ آسایش، آرامش و زندگی آنها اهمیت دارد. هر سیاستی، از جمله در حوزه مذاکرات و توافقات، باید با در نظر گرفتن این هدف و با توجه به شرایط واقعی کشور ارزیابی شود.
غرویان با تأکید بر ضرورت کاهش فشارهای واردشده بر کشور و مردم گفت: باید بررسی کنیم که چه راهکارهایی می‌تواند ما را از این شرایط و فشارها خارج کند. زندگی مردم باید در رأس امور قرار داشته باشد و در برخی موارد، ممکن است برای رسیدن به این هدف لازم باشد در بعضی مواضع کوتاه بیاییم. آنچه اهمیت دارد، این است که تصمیم‌ها در نهایت به نفع مردم باشد و زمینه آسایش و بهبود شرایط زندگی آنان را فراهم کند.
۳۱۲۲۱
