بجویبجویبجوی
  • صفحه اصلی
  • محتوا
  • جستجو
  • نشان ها
  • دسته بندی ها
    • خبری
    • فناوری
    • ورزش
    • فیلم و سینما
    • اقتصادی
    • بازی رایانه ای
    • مجلات اینترنتی
    • سفر و گردشگری
    • خودرو
    • مذهبی
    • مادر و کودک
    • معماری و چیدمان
    • زیبایی و سلامت
    • کاریابی
    • منابع خارجی
    • ویدئو
جستجو
صفحات تخصصی
  • آخرین نتایج ورزشی
  • بورس و اوراق بهادار
  • صفحات روزنامه ها
  • قیمت ارز و فلزات گران بها
سایر
  • دسته بندی ها
  • منابع
  • ارتباط با ما
  • حریم خصوصی
در ما بجوی او را ، در او بجوی ما را
خواندن: حکمت‌های نهج‌البلاغه: خودپسندی؛ آفت پنهان اعمال نیک و سرآغاز طغیانگری
به اشتراک بگذارید
تغییر اندازه فونتآآ
بجویبجوی
تغییر اندازه فونتآآ
  • خبری
  • ورزش
  • فناوری
  • مذهبی
  • معماری و چیدمان
  • زیبایی و سلامت
  • اقتصادی
  • بازی رایانه ای
  • خودرو
  • سفر و گردشگری
  • فیلم و سینما
  • مادر و کودک
  • مجلات اینترنتی
  • کاریابی
  • منابع خارجی
  • ویدئو
جستجو
  • صفحه اصلی
  • محتوا
  • جستجو
  • نشان ها
  • دسته بندی ها
    • معماری و چیدمان
    • منابع خارجی
    • زیبایی و سلامت
    • فناوری
    • ورزش
    • مجلات اینترنتی
    • اقتصادی
    • خودرو
    • مذهبی
    • خبری
    • سفر و گردشگری
    • بازی رایانه ای
    • کاریابی
    • مادر و کودک
    • فیلم و سینما
    • منابع خارجی
    • ویدئو
ما را دنبال کنید
در ما بجوی او را ، در او بجوی ما را
بجوی > خبری > حکمت‌های نهج‌البلاغه: خودپسندی؛ آفت پنهان اعمال نیک و سرآغاز طغیانگری
خبری

حکمت‌های نهج‌البلاغه: خودپسندی؛ آفت پنهان اعمال نیک و سرآغاز طغیانگری

آخرین به روز رسانی: جمعه 29 آبان 1405 17:02
خبرآنلاین
به اشتراک بگذارید
6 دقیقه مطالعه
حکمت‌های نهج‌البلاغه: خودپسندی؛ آفت پنهان اعمال نیک و سرآغاز طغیانگری
اشتراک گذاری

به گزارش خبرآنلاین، خودپسندی یکی از آفت‌های اخلاقی و معنوی انسان است که می‌تواند حتی اعمال نیک و عبادت‌های او را تحت تأثیر قرار دهد. انسان گاهی به دلیل برخورداری از ثروت، موقعیت اجتماعی یا توانایی‌های فردی دچار غرور می‌شود و گاهی نیز پس از انجام عبادت‌ها، کسب دانش دینی و دستیابی به فضایل معنوی، گرفتار نوعی خودبزرگ‌بینی می‌شود. در آموزه‌های اخلاقی اسلام، این حالت دوم با عنوان «عُجب» شناخته می‌شود؛ بیماری پنهانی که می‌تواند زمینه‌ساز تکبر و دوری انسان از خداوند باشد.

بنابر روایت ابنا، امام علی (ع) در حکمت ۴۶ نهج‌البلاغه، با بیانی کوتاه و تأمل‌برانگیز، به آثار خطرناک این بیماری اخلاقی اشاره می‌کنند:

«سَیِّئَهٌ تَسُوءُکَ خَیْرٌ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ حَسَنَهٍ تُعْجِبُکَ»

یعنی: کار بدی که تو را ناراحت و پشیمان می‌سازد، نزد خداوند بهتر است از کار نیکی که تو را به خودپسندی وادار می‌کند.

این عبارت بخشی از سخنان امام علی (ع) است که سید رضی آن را در مجموعه نهج‌البلاغه گردآوری کرده است. بر اساس نقل‌های کتاب «تمام نهج‌البلاغه» و «وسائل الشیعه»، این عبارت در شمار وصایای امام علی (ع) به امام حسن (ع) آمده است. همچنین در کتاب «محاسن برقی» با انتساب به وصیت پیامبر اکرم (ص) به امام علی (ع) نقل شده است. مضمون این روایت در منابع حدیثی دیگری همچون اصول کافی، امالی و علل الشرایع شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه و مسند احمد بن حنبل نیز گزارش شده است.

تفاوت غرور و عُجب در نگاه اخلاق اسلامی

انسان‌ها ممکن است به دلایل مختلفی گرفتار خودپسندی شوند. گاهی برخورداری از ثروت، قدرت، موقعیت اجتماعی یا توانایی‌های فردی، زمینه غرور را فراهم می‌کند. در این حالت، فرد ارزش و اعتبار خود را به داشته‌های مادی و جایگاه اجتماعی وابسته می‌بیند. طبیعی است که با از دست رفتن این امکانات، زمینه خودپسندی نیز تا حدودی از میان برود و فرد حتی دچار احساس شکست و سرخوردگی شود.

اما خودپسندی همیشه ریشه در امکانات مادی ندارد. گاهی افراد پس از انجام عبادت‌های فراوان، کسب دانش دینی، برخورداری از تقوا یا دستیابی به برخی توانمندی‌های معنوی، به تدریج از عملکرد خود احساس برتری می‌کنند. این حالت در منابع اخلاقی و روایی با عنوان «عُجب» شناخته می‌شود.

بنابراین، تفاوت اصلی غرور و عُجب را باید در منشأ شکل‌گیری آنها جست‌وجو کرد؛ غرور غالباً از توجه افراطی به دارایی‌ها و توانمندی‌های ظاهری سرچشمه می‌گیرد، در حالی که عُجب از خودپسندی نسبت به فضایل و دستاوردهای درونی و معنوی ناشی می‌شود.

عُجب؛ آفتی که حتی عبادت را تحت تأثیر قرار می‌دهد

در آموزه‌های دینی، گناه و نافرمانی خداوند آثار نامطلوبی بر روح و جان انسان برجای می‌گذارد و توبه، پشیمانی و جبران خطا از راه‌های بازگشت و اصلاح انسان به شمار می‌روند. با این حال، خودپسندی نسبت به اعمال نیک نیز می‌تواند آسیبی جدی برای رشد معنوی انسان باشد.

کسی که از گناه خود پشیمان می‌شود، دست‌کم به خطای خویش آگاه است و امکان بازگشت و اصلاح را در برابر خود می‌بیند؛ اما فردی که به عبادت و اعمال نیک خود مغرور شده است، ممکن است به جای توجه به کاستی‌های خویش، خود را برتر از دیگران بداند و از نیاز همیشگی خود به رحمت و هدایت الهی غافل شود.

از همین رو، امام علی (ع) در این حکمت، کار بدی را که موجب ناراحتی و پشیمانی انسان می‌شود، از کار نیکی که او را گرفتار عُجب و خودپسندی می‌کند، بهتر می‌دانند. مقصود این سخن، کم‌اهمیت دانستن گناه نیست؛ بلکه هشدار درباره خطری است که می‌تواند حتی یک عمل عبادی را از آثار تربیتی و معنوی خود دور کند.

نگاه امانت‌محور به داشته‌های مادی و معنوی

یکی از راه‌های مقابله با غرور و عُجب، تغییر نگاه انسان به داشته‌ها و توانایی‌های خویش است. انسان باید بداند که برخورداری از ثروت، موقعیت اجتماعی، دانش، تقوا و توانایی‌های معنوی، مستقل از اراده و عنایت خداوند نیست.

هیچ‌کس نباید امکانات و فضایل خود را صرفاً نتیجه شایستگی ذاتی خویش بداند؛ زیرا هر نعمتی می‌تواند در معرض تغییر و زوال قرار گیرد. توجه به این حقیقت، زمینه فروتنی، شکرگزاری و دوری از خودبزرگ‌بینی را فراهم می‌کند.

انسان مؤمن، به جای آنکه به داشته‌های خود ببالد، آنها را امانتی الهی می‌داند و برای حفظ و بهره‌برداری درست از آنها از خداوند یاری می‌طلبد. چنین نگرشی موجب می‌شود که حتی در اوج برخورداری از نعمت‌های مادی و معنوی، فروتنی خود را حفظ کند و از مقایسه خویش با دیگران و احساس برتری نسبت به آنان بپرهیزد.

حکمت ۴۶ نهج‌البلاغه یادآور این حقیقت اخلاقی است که ارزش اعمال انسان تنها به ظاهر آنها نیست؛ بلکه نیت، آثار روحی و نسبتی که با تواضع و بندگی خداوند دارند نیز اهمیت اساسی دارد. گاهی پشیمانی از یک خطا، دریچه‌ای برای توبه و بازگشت می‌گشاید، اما خودپسندی نسبت به عبادت می‌تواند انسان را از دیدن عیب‌های خویش محروم کند.

منابع:

– کتاب «روات و محدثین نهج‌البلاغه»، جلد اول، تألیف مرحوم محمد دشتی

– کتاب «پیام امام؛ شرح نهج‌البلاغه»، تألیف آیت‌الله مکارم شیرازی

– کتاب «جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه ابن‌ابی‌الحدید»، ترجمه محمدمهدی مهدوی دامغانی

– کتاب «فی ظلال نهج‌البلاغه»، تألیف محمدجواد مغنیه، ترجمه غلامحسین انصاری

– کتاب «ترجمه منظوم نهج‌البلاغه»، تألیف امید مجد



برای مشاهده منبع محتوا اینجا کلیک کنید 

برچسب ها:خبر
این مقاله را به اشتراک بگذارید
فیس بوک پینترست واتساپ واتساپ لینکدین تلگرام لینک را کپی کنید چاپ کنید
مقاله قبلی ویدیو| چالش سخت وین رونی برای انتخاب بهترین مهاجم جهان ویدیو| چالش سخت وین رونی برای انتخاب بهترین مهاجم جهان
مقاله بعدی پس از ۷ سال؛ بازداشت عامل شهادت مأمور انتظامی پس از ۷ سال؛ بازداشت عامل شهادت مأمور انتظامی
بدون دیدگاه بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

انسان بودن خود را ثابت کنید: 0   +   10   =  

برچسب ها

English game IT اخبار ارز دیجیتال استخدام اقتصاد انیمیشن بازی بازی کامپوتری بیماری تور تکنولوژی خبر خودرو درمان دیجیتال دین زیبایی سبک زندگی سریال سفر سلامت سلامتی علمی فناوری فوتبال فیلم مادر ماشین محتوا اینترنتی مذهب معماری موتور موفقیت نوزاد هنر ورزش ورزشی چهره ها چیدمان کاریابی کشتی کودک گردشگری

ما را دنبال کنید

Xدنبال کنید
اینستاگرامدنبال کنید
Tiktokدنبال کنید
تلگرامدنبال کنید

موارد مرتبط

پس از ۷ سال؛ بازداشت عامل شهادت مأمور انتظامی
خبری

پس از ۷ سال؛ بازداشت عامل شهادت مأمور انتظامی

جمعه 29 آبان 1405
کمبود مهمات در سایه جنگ ایران؛ آمریکا موشک‌های تاریخ‌مصرف‌گذشته را احیا کرد
خبری

کمبود مهمات در سایه جنگ ایران؛ آمریکا موشک‌های تاریخ‌مصرف‌گذشته را احیا کرد

جمعه 29 آبان 1405
اعتصاب دانشجویان انگلیس علیه جنگ‌افروزی و ریاضت اقتصادی +عکس
خبری

اعتصاب دانشجویان انگلیس علیه جنگ‌افروزی و ریاضت اقتصادی +عکس

جمعه 29 آبان 1405
امام جمعه اردبیل: ایران تماشاگر وضعیت نه جنگ و نه صلح نخواهد ماند
خبری

امام جمعه اردبیل: ایران تماشاگر وضعیت نه جنگ و نه صلح نخواهد ماند

جمعه 29 آبان 1405
نمایش بیشتر

درباره ما

بجوی با جستجو در منابع وب فارسی محتوا متنوع برای شما جمع آوری کرده و در زمان شما صرفه جویی می کند. شما در بجوی می توانید محتوا جدیدترین منابع مورد علاقه خود را مشاهده و سپس در منبع اصلی دنبال کنید.کلیه محتوا نمایش داده شده توسط منابع جستجو تولید شده و بجوی هیچ گونه مسئولیتی در قبال محتوا تولید شده ندارد.

دسته بندی های پر بازدید

  • خبری
  • ورزش
  • فناوری
  • مجلات اینترنتی
  • اقتصادی
  • خودرو

دسترسی سریع

  • قیمت ارز و فلزات گران بها
  • آخرین نتایج ورزشی
  • بورس و اوراق بهادار
  • صفحات روزنامه ها
  • دسته بندی ها
  • منابع

بجویبجوی
ما را دنبال کنید
© 1405 تمامی حقوق برای بجوی محفوظ است.
  • حفظ حریم خصوصی
  • ارتباط با ما