[ad_۱]
براساس کشفی تازه که با «گوشسپردن» به پژواک انفجارهای کیهانی دوردست به دست آمده، دو بازوی مارپیچی غولپیکر کهکشان راه شیری، ظاهراً بسیار دورتر از چیزی هستند که تاکنون تصور میکردیم. پژوهشگران میگویند این یافته ممکن است ما را وادار کند در برآوردهایمان از جرم کهکشان راه شیری و حتی شاید شکل آن، بازنگری کنیم.
راه شیری یک کهکشان مارپیچی میلهای است که از ناحیهای مرکزی و متراکم تشکیل شده و در قلب آن، سیاهچالهای کلانجرم به نام کمان ای* (Sagittarius A*) قرار دارد. چهار بازوی اصلی این کهکشان، شامل بازوی کمان، بازوی سپر-قنطورس، بازوی برساووش و بازوی بیرونی، به دور بخش مرکزی میچرخند و مانند پرههای یک فرفره عظیم به سمت بیرون امتداد مییابند. بیشتر ستارهها و گازهای کهکشان در این بازوهای کیهانی متمرکز شدهاند؛ هرچند برخی ستارهها، از جمله خورشید در فاصله میان بازوها یا در ساختارهای کوچکتر دیگر قرار دارند.
تا پیش از این، پژوهشگران اندازه بازوهای راه شیری را براساس نرخ چرخش کهکشان برآورد میکردند؛ زیرا از موقعیت زمین درون کهکشان، مشاهده کامل راه شیری امکانپذیر نیست. این روش همچنین مبنای برآورد اندازه کلی کهکشان و جرم آن بوده است: حدود ۱۰۰هزار سال نوری قطر و نزدیک به ۱٫۵ تریلیون برابر جرم خورشید.
بااینحال، شیوه اندازهگیری کنونی ساختارهای عظیم کهکشانی بدون نقص نیست و از وقتی شکل مارپیچی راه شیری برای نخستین بار درحدود ۱۷۵ سال پیش شناسایی شد، موجب ایجاد عدم قطعیتهای متعدد درباره کهکشان ما شده است.
بئاتریچه وایا، پژوهشگر مؤسسه ملی اخترفیزیک ایتالیا و نویسنده اصلی مطالعه که آن را در قالب دوره دکتری خود انجام داده است، در بیانیهای گفت: «ما معمولاً بازوهای بیرونی راه شیری را بهطور غیرمستقیم و براساس دانستههایمان از نحوه چرخش کهکشان مدلسازی میکنیم، اما این روش جای خطا دارد.» او افزود هرچه فاصله از مرکز کهکشان بیشتر باشد، عدم قطعیت اندازهگیریها نیز افزایش مییابد.
پژوهشگران قبلاً اندازه بازوهای راه شیری را براساس نرخ چرخش کهکشان برآورد میکردند
پژوهشگران در مطالعهی جدید، روش تازهای برای اندازهگیری بازوهای کهکشان ارائه کردند که بر پایه قدرتمندترین و درخشانترین انفجارهای جهان، یعنی فورانهای پرتو گاما (GRB)، استوار است. هنگامی که پرتوهای ایکس ناشی از این انفجارهای کیهانی از میان ابرهای متراکم گاز، مانند ابرهای موجود در بازوهای راه شیری، عبور میکنند، حلقههای درخشان یا پژواکهای نوری ایجاد میشود که اندازه آنها با فاصلهشان از زمین ارتباط مستقیم دارد.
