به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، «میان پیغمبران جرجیس را انتخاب کرد» از ضربالمثلهای قدیمی فارسی است که برای توصیف انتخابی نادرست یا بیسلیقه به کار میرود؛ زمانی که فرد از میان گزینههای متعدد، کمارزشترین یا نامطلوبترین مورد را برمیگزیند.
در منابع امثال و حکم آمده است که حضرت جرجیس(ع) از پیامبران الهی پس از حضرت عیسی(ع) بوده و درباره زندگی او روایتهای گوناگونی نقل شده است. در برخی منابع نیز از او به عنوان فردی یاد شده که به دلیل آثار آبله یا زخمی بر چهره، سیمایی نازیبا داشته است. بر همین اساس، نویسندگان کتابهای امثال گفتهاند اگر کسی از میان پیامبران، جرجیس را برای برگزیدن انتخاب کند، کنایه از آن است که بدترین یا نامناسبترین گزینه را برگزیده است.
البته این تنها روایت درباره منشأ این ضربالمثل نیست. در برخی کتابهای ادبی و مجموعههای امثال، روایت دیگری برای پیدایش این ضربالمثل نقل شده است.
میگویند روباهی، خروسی را از دهی ربود و در حالی که او را میان دندانهایش گرفته بود، با شتاب به سوی لانه خود میرفت. خروس که راه گریزی نمیدید، برای نجات جانش نخست روباه را وسوسه کرد و گفت: «اگر مرا رها کنی، صد اشرفی به تو میدهم.» اما روباه اعتنایی نکرد و بر سرعتش افزود.
خروس که از این حیله نتیجهای نگرفت، گفت: «حال که قصد داری مرا بخوری، تنها یک خواهش آخر دارم.» روباه پذیرفت و پرسید: «چه میخواهی؟»
خروس که به سختی میان دندانهای تیز روباه نفس میکشید، گفت: «آرزو دارم پیش از مرگ، نام یکی از پیامبران خدا را از زبان تو بشنوم تا شاید به حرمت او، جان دادن بر من آسانتر شود.»اما مقصود واقعی خروس چیز دیگری بود.
او میخواست روباه برای گفتن نام پیامبر، دهانش را باز کند تا از میان دندانهایش رها شود و بگریزد.
روباه که به مکر و حیله خروس پی برده بود، فریب نخورد. او نام «جرجیس» را بر زبان آورد؛ واژهای که میتوانست آن را تقریباً با دهانی بسته ادا کند. بنابراین نه تنها دهانش باز نشد، بلکه دندانهایش را محکمتر بر بدن خروس فشرد و استخوانهای او را در هم شکست.
خروس که دیگر نفسهای آخر را میکشید، با حسرت گفت: «لعنت بر تو که میان پیغمبران، جرجیس را انتخاب کردی.»
از آن پس این تعبیر به کنایه از انتخابی نابجا و نامناسب در زبان فارسی رواج یافت؛ یعنی زمانی که فرد از میان گزینههای بسیار، بدترین یا کمفایدهترین انتخاب را برمیگزیند.
منبع:فارس
